Είναι γεγονός σήμερα πως ενόσω εργαλειοποιείται το «αίσθημα ασφάλειας», το Σύνταγμα μας στέκει αμήχανο και παρατηρεί τη συστηματοποιημένη «κατάσταση πολέμου» που εδραιώνεται επιδέξια καμουφλαρισμένη από το «δόγμα της κοινωνικής ανισότητας». Η αναβίωση του νεοφιλελευθερισμού είναι γεγονός. H σημερινή κυβέρνηση κλίνει προς ανάλογη πολιτική κατεύθυνση. Στη χώρα μας έγινε γνωστή αυτή η πολιτική στροφή στο ευρύ κοινό ήδη από το 2017 μετά τη σύντομη ομιλία του πρωθυπουργού στη Δ.Ε.Θ., όπου έγινε λόγος περί «κοινωνικής ανισότητας». Η μέχρι στιγμής ιστορία δείχνει πως το δόγμα αυτό χρησιμοποιείται ως νομιμοποιητικός προθάλαμος μιας σειράς νομοσχεδίων- επαναπροσδιορισμού του όρου «Σύνταγμα», αλλά και ως όχημα συνεχούς αποπροσανατολισμού της κοινής γνώμης. Η «κατάσταση εξαίρεσης» σήμερα περισσότερο χρησιμοποιείται για την παραπλάνηση της ελληνικής κοινωνίας, ως νομιμοποιητική βάση για μια πιο ανελεύθερη διακυβέρνηση που όμως περιορίζει το Σύνταγμα, αλλά και τη δημοκρατία γενικότερα.
Είναι σαφές ότι η οικόσιτη και έγκλειστη κοινωνία μας ολοένα και περισσότερο παθητικοποιείται και με αμηχανία αποδέχεται νομοσχέδια που συνιστούν κατάφωρη παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Το γεγονός αυτό, προσέδωσε ακόμη περισσότερη και εντονότερη ευελιξία στην πλειοψηφούσα κυβερνητική αρχή να συνεχίσει με αμείωτο ρυθμό το έργο της, δίχως αυταπάτες κοινωνικής ισότητας. Ενώ πλήθαιναν οι «καταστάσεις εξαίρεσης», τα σχέδια νόμου στοιβάζονταν στη Βουλή προς ψήφιση με την κοινωνία να παραμένει σε διαδοχικά lockdown.
Πιο συγκεκριμένα, τη διεθνή πρωτοτυπία «εξέλιξης και εκσυγχρονισμού» βίωσε πρωτίστως η πανεπιστημιακή κοινότητα, τα ΑΕΙ. Η ανομία ήταν ουσιαστικά το «fine print» που έδωσε το σήμα εκκίνησης της νέας κανονικότητας στα δημόσια πανεπιστήμια της χώρας, ενώ προηγουμένως είχε καταργηθεί το άσυλο. Η ευθύνη ουσιαστικά έχει μετατοπιστεί στο στρατόπεδο της νέας γενιάς, η οποία βιώνει εδώ και μια δεκαετία την εποχή της ματαίωσης των ονείρων υπό τον μανδύα μιας κατάστασης εξαίρεσης. Το όραμα της προόδου εφεξής θα προστατεύεται δια νόμου από την «Ο.Π.Π.Ι.» με απώτερο στόχο τον κατευνασμό των απείθαρχων φοιτητών και μελλοντικών επιστημόνων στο άκουσμα της ελεγχόμενης τεχνολογικής επιτήρησης, της διαγραφής των αιώνιων φοιτητών, της βάσης εισαγωγής στα ΑΕΙ και άλλων ανάλογων φραγμών που έρχεται να θεσπίσει ο νόμος.
Το αφήγημα των αιώνιων φοιτητών συνδέεται άρρηκτα και αποδομείται ταυτόχρονα από τον εργασιακό μεσαίωνα που δεν έμελε να εξαιρεθεί από τις διατάξεις εκσυγχρονισμού του εργατικού δικαίου, δια στόματος του υπουργού εργασίας. Η φαινομενική εποχή της ματαίωσης έρχεται επιπρόσθετα να αντιμετωπίσει την κατάργηση του 8ωρου, τις απλήρωτες υπερωρίες, τον περιορισμό της συνδικαλιστικής δράσης στο πλαίσιο ενός πιο αποδοτικού καταναλωτικού καπιταλισμού με άμεση επίπτωση στα δικαιώματα των εργαζομένων. Τα σύνορα της χώρας ανοίγουν στον τουρισμό, ωστόσο οι μηχανές δεν θα σταματήσουν με όποιο κόστος.
Τη στιγμή που η χώρα ετοιμάζεται να ανοίξει τα σύνορά της, το οξύμωρο της αναποτελεσματικής διαχείρισης της πανδημικής κρίσης έχει εντείνει ακόμη περισσότερο τις ήδη σφοδρότατες επικρίσεις στην ευαγγελία του «ακαταδίωκτου» από πλευράς κυβέρνησης, γεγονός που προκαλεί εύλογα έντονο προβληματισμό. Μια επίταξη του ιδιωτικού τομέα της υγείας αέναα στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και τις ΜΕΘ ασφυκτικά γεμάτες, η «κατάσταση εξαίρεσης» καλλιεργήθηκε γύρω από τα συλλαλητήρια των πολιτών. Η αιτία αφορούσε την επικινδυνότητα της εξάπλωσης του ιού, την ίδια στιγμή που το λιανεμπόριο και τα μέσα μαζικής μεταφοράς ασφυκτιούν από κόσμο και θέτουν καθημερινά σε κίνδυνο τους πολίτες.
Η διαδοχική ψήφιση νέων νομοσχεδίων είχε ως τελικό αποδέκτη την τέχνη. Η τέχνη αποτελούσε ανέκαθεν τη βαθύτερη ανάγκη του ανθρώπου να γνωρίσει όχι μόνο το «είναι» του, αλλά και τον κόσμο που τον περιβάλλει και στον οποίο συνυπάρχει με άλλους. Η βαθύτερη αυτή ανάγκη θα λογοκρίνεται με τη νομιμοποίηση ενός νέου άτυπου «τρομονόμου», ο οποίος ουσιαστικά θα περιορίζει την ελευθερία έκφρασης και τον λόγο του εκάστοτε καλλιτέχνη, καθώς επίσης έμμεσα και τον ακροατή. Η τριβή του νομοσχεδίου με την ανάγκη έκφρασης φθείρεται σημαντικά όταν η τέχνη φιμώνεται και περιορίζεται υπό το αφήγημα υποκίνησης σε βία ή μίσος. Ο Γ. Ρίτσος γράφει: « τ’αληθινό μπόι του ανθρώπου μετριέται πάντα με το μέτρο της λευτεριάς» .
Από τα παραπάνω τεκμαίρεται πως πρέπει να εστιάσουμε την προσοχή μας στα «ψιλά γράμματα» που αποκρύπτονται και, όπως διαφαίνεται, αποπροσανατολίζουν πλήρως την κοινή γνώμη με την επιτήρηση των Μ.Μ.Ε και της ΕΛ.ΑΣ. . Οι πολίτες γίνονται καθημερινά μάρτυρες ενός δοκιμαζόμενου Συντάγματος, το οποίο επιχειρείται να προσαρμοστεί σε μια ιδιότυπη «κατάσταση πολέμου». Εφόσον ο αόρατος εχθρός αντιμετωπιστεί και επιστρέψουμε στη νέα κανονικότητα, το Σύνταγμα δεν θα είναι αυτό που γνωρίζαμε.
Γιάννης Φωτιάδης, Φοιτητής Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών
