Written by 1:03 μμ Αρθρογραφία, Ειρήνη Παναγώτα, Επικαιροτητα

Βόρεια Κορέα: κρατούμενος ή άνθρωπος; | Ειρήνη Παναγώτα

Οι αντιφρονούντες και οι πολέμιοι του σοσιαλισμού δεν έχουν θέση σε ένα κράτος που όχι μόνο δε δέχεται αλλά μάλιστα καταπνίγει βάναυσα τη διαφορετικότητα. Σε αυτά τα πλαίσια, δε θα πρέπει να προκαλεί καμία έκπληξη το γεγονός ότι το νομικό καθεστώς δεν παρέχει καμία αναγνώριση στα ατομικά δικαιώματα.

Κάθε άνθρωπος έχει δικαίωμα σε αμερόληπτη δίκη και δίκαιη μεταχείριση ανεξαρτήτως φύλου, χρώματος, πεποιθήσεων ή άλλων χαρακτηριστικών. Το παραπάνω γεγονός δεν αποτελεί μόνο νομική αλλά και ανθρωπιστική επιταγή και θα έπρεπε να θεωρείται αυτονόητος και καθολικός κανόνας σε κάθε ανθρώπινη συναναστροφή. Ωστόσο, πολλές φορές η πραγματικότητα διαψεύδει και δοκιμάζει ακόμη και τα ισχυρότερα θεμέλια της ανθρώπινης αξίας. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα μίας οδυνηρής πραγματικότητας, λοιπόν, είναι το καθεστώς κράτησης στη Β. Κορέα, μια χώρα για την οποία λέγονται πολλά- αλλά δυστυχώς- γίνονται εξαιρετικά λίγα.

Είναι γεγονός ότι στη χώρα πληθαίνουν συνεχώς οι καταγγελίες ανθρώπων που κατά τη διάρκεια της κράτησης τους από τις αρχές βασανίστηκαν, δέχθηκαν σεξουαλική, σωματική και ψυχολογική κακοποίηση και αντιμετώπισαν ζητήματα επιβίωσης λόγω της μη παροχής επαρκούς σίτισης και νερού. Πρόκειται βεβαίως για εξαιρετικά σοβαρές κατηγορίες που προσβάλλουν την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και δε θα πρέπει να αγνοηθούν.

Φυσικά, ο μεγαλύτερος αρνητής των παραπάνω δε θα μπορούσε να είναι άλλος από την ίδια τη κυβέρνηση. Σύμφωνα με την πολιτική αρχή του κράτους, οι ‘παραβιάσεις’ αποτελούν καθοδηγούμενες φήμες με στόχο τη διεθνή υποβάθμιση της χώρας. Ωστόσο, οι καταγγελίες ενίσχυσαν την ανάγκη της κυβέρνησης να επιδείξει μια καλύτερη εικόνα, πράγμα που έγινε φανερό και από τη συμμετοχή της Β. Κορέας στην τρίτη παγκόσμια περιοδική συνδιάσκεψη του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Γιατί η κυβέρνηση αρνείται τις πράξεις της;

Αρχικά, θα πρέπει να υπογραμμιστεί ότι ο σεβασμός των δικαιωμάτων των κατηγορουμένων εκτός από σημαντική συνιστώσα στην επίτευξη διεθνούς αποδοχής, αποτελεί εξίσου βασικό παράγοντα στο διεθνές πολιτικό παιχνίδι. Για παράδειγμα, το ζήτημα της προδικαστικής κράτησης όσον αφορά υπηκόους τρίτων κρατών έχει μεταμορφωθεί κατά καιρούς σε ισχυρό διαπραγματευτικό όπλο από την πλευρά της Β. Κορέας. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι το 2018 η κυβέρνηση ελευθέρωσε τρεις αμερικανούς υπηκόους, ακριβώς την περίοδο που ξεκίνησαν οι συζητήσεις περί πυρηνικών με τις ΗΠΑ.

Συνεπώς, για λόγους – κυρίως- πολιτικούς, η κυβέρνηση  δε θα μπορούσε να παραδεχτεί ανοικτά τις παραβιάσεις που λαμβάνουν χώρα στις δομές κράτησης της. Αντιθέτως, η άρνηση όλων των καταγγελιών υπό τη σκέπη μιας παγκόσμιας «συνομωσίας» κατά της χώρας εξυπηρετεί περισσότερο. Εάν και σε επίπεδο ρητορικής η κυβέρνηση κρατά ισορροπίες, υπό το πρόσχημα της διατήρησης της κρατικής κυριαρχίας δε δέχεται «επεμβάσεις στο εσωτερικό της»: Η Β. Κορέα έχει απαγορεύσει  την πρόσβαση στη χώρα για τον ειδικό εντεταλμένο του ΟΗΕ που θα πραγματοποιούσε έρευνες ενώ όλες οι εκκλήσεις του Παρατηρητηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων για πρόσβαση στις δομές κράτησης απορρίπτονται συνεχώς.

Η έλλειψη διαφάνειας και η αδυναμία εξέτασης των περιστατικών στο ίδιο το κράτος, αφήνουν τη διεθνή κοινότητα στο σκοτάδι. Κατά συνέπεια, οι περισσότερες διαθέσιμες πληροφορίες προέρχονται κυρίως από ανθρωπιστικές οργανώσεις και οργανισμούς που με δυσκολία προσπαθούν να έρθουν σε επαφή με πολίτες- πρώην κατηγορούμενους και να σπάσουν το φράγμα μιας εσκεμμένης αφάνειας.

Θεμέλιους λίθους της ερευνητικής αυτής προσπάθειας αποτελούν οι εκθέσεις του Παρατηρητηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Η πιο πρόσφατη έκθεση σχετικά με το καθεστώς των προδικαστικών κρατήσεων στη Β. Κορέα δημοσιεύθηκε στις 19 Οκτωβρίου του 2020 και αποτελείται από 82 σελίδες ενώ φέρει το τίτλο «Το να αξίζεις λιγότερο και από ζώο». [1] Επιπλέον, η έκθεση Witness to Τransformation, η οποία δημοσιεύθηκε το 2010 καταδικάζει το καθεστώς της Β. Κορέας για μη σεβασμό των στοιχειωδών δικαστικών εγγυήσεων καθώς υπογραμμίζει ότι μόλις το 13% ενός δείγματος 102 πρώην κατηγορουμένων υποβλήθηκαν σε δίκη, ενώ οι υπόλοιπες κρατήσεις συνεχίζονταν χωρίς την ύπαρξη δικαστικής απόφασης.

Οι μαρτυρίες

Κατά τη διάρκεια διεξαγωγής των παραπάνω ερευνών,  οι εκατοντάδες συνεντεύξεις ανθρώπων που έχουν βρεθεί στις δομές της Β. Κορέας έδωσαν μια καθαρή εικόνα. Ενδεικτικά αναφέρονται οι παρακάτω μαρτυρίες.

Μια περίπτωση ανθρώπου που βίωσε στο έπακρο τη βαρβαρότητα και την αυθαιρεσία του δικαστικού συστήματος της Β. Κορέας είναι ο Yoon Young Cheol. Το χειμώνα του 2011, πέντε άνδρες ντυμένοι ως αστυνόμοι εισέβαλλαν στο σπίτι του που βρισκόταν στα σύνορα Β. Κορέας και Κίνας και δια της βίας τον μετέφεραν στις εγκαταστάσεις της μυστικής αστυνομίας (bowibou). Ο κ. Young Cheol κρατούταν επί πολλές μέρες πριν προχωρήσουν οι αρχές στην ανάκριση του. Στο διάστημα αυτό, έγινε αντικείμενο χλευασμού, εξευτελιστικής μεταχείρισης και σωματικής βίας. Ο ίδιος δεν είχε ενημερωθεί για τον πραγματικό λόγο της σύλληψης του μέχρι την επόμενη μέρα όταν έμαθε ότι είχε κατηγορηθεί για κατασκοπεία. Μετά από έξι μήνες κράτησης, η μυστική αστυνομία κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το κατηγορητήριο δεν ευσταθεί και τον μετέφερε στην γραφεία της αστυνομίας στο κέντρο της πόλης, όπου κρατήθηκε για άλλους δύο μήνες. Τελικά, μετά από σύντομη δίκη αποφασίσθηκε η έκτιση ποινής πέντε ετών σε καταναγκαστική εργασία. Η αξιόποινη πράξη που καταλογίσθηκε στον κατηγορούμενο ήταν η παράνομη διακίνηση αγαθών- κατηγορία άσχετη με τον αρχικό λόγο σύλληψης του.

Μία ακόμη αξιοπρόσεκτη συνέντευξη δόθηκε από την κα. Lim Ok Kyung η οποία συνελλήφθη το 2014 για παράνομη εισαγωγή κινεζικών αγαθών στη Β. Κορέα. Η ίδια παραδέχθηκε ότι ελευθερώθηκε μετά από 10 ημέρες κράτησης λόγω των ισχυρών πολιτικών επαφών του συζύγου της. Ωστόσο, σε αυτό το διάστημα δεχόταν έντονο ξυλοδαρμό από τους φύλακες οι οποίοι την ανάγκαζαν να σταθεί όρθια για ημέρες και της απαγόρευαν να κοιμηθεί.

Ο Kang Ri-hyuk αποτελούσε πρώην αξιωματούχο της Β. Κορέας ο οποίος φυλακίσθηκε για τέσσερεις ημέρες με την κατηγορία της κλοπής καλαμποκιού. Κατάφερε, όπως ο ίδιος δηλώνει, να βγει γρήγορα από τη φυλακή επειδή δωροδόκησε τους αστυνομικούς με χρήματα και καπνό. Όπως παραδέχθηκε αργότερα, ο ξυλοδαρμός που δέχθηκε εκείνες τις τέσσερεις ημέρες ήταν τόσο έντονος που συνεχίζει να έχει προβλήματα στη σπονδυλική στήλη αν και έχουν περάσει χρόνια από το συμβάν.

Πολλές άλλες μαρτυρίες ομοιάζουν των προηγούμενων και αποδεικνύουν ταυτόχρονα την αξιοπιστία των ερωτηθέντων. Ένας σημαντικός αριθμός πρώην κρατουμένων επιβεβαίωσαν ότι εξαναγκάζονταν να μένουν όρθιοι για δεκαέξι ώρες συνεχόμενα ενώ σε περίπτωση που αδυνατούσαν να ανταποκριθούν και λύγιζαν τα πόδια τους, ξυλοκοπούνταν άγρια.

Επιπροσθέτως, ιδιαίτερη σημασία θα πρέπει να δοθεί στις γυναίκες καθώς η κράτηση τους παραπέμπει σε σημαντικά σεξουαλικά αδικήματα από τις αρχές φύλαξης των δομών. Η συντριπτική πλειοψηφία των γυναικών που έχουν φυλακισθεί στη Β. Κορέα δήλωσαν  πως κακοποιήθηκαν σεξουαλικά ή βιάστηκαν όσο βρίσκονταν σε κράτηση. Η Kim Sun Young, πρώην κρατούμενη, κατέθεσε πως βιαζόταν συστηματικά από τον ανακριτή της ενώ ταυτόχρονα κάποιος άλλος αστυνομικός την άγγιζε απρεπώς. Πολλές γυναίκες επίσης κατήγγειλαν τις απάνθρωπες συνθήκες υγιεινής που επικρατούσαν στις δομές αλλά και την έλλειψη βασικών ειδών, όπως σαπούνια ή κουβέρτες.

Εκτός από την έντονη σωματική, ψυχολογική και σεξουαλική κακοποίηση- πολλά άλλα δικαιώματα των κατηγορουμένων παραβιάζονταν και παραβιάζονται ως σήμερα. Άξιο αναφοράς παραμένει το γεγονός ότι η θανατική ποινή ισχύει ακόμη και όταν υπάρχουν ‘υποψίες’ για συνομωσίες που σχετίζονται με τον ιμπεριαλισμό και επομένως με την υποβίβαση του κυβερνητικού συμφέροντος. Δυστυχώς, πολλοί άνθρωποι κατά καιρούς έχουν θανατωθεί στο βωμό της ‘κοινωνικής ευημερίας’. Οι αντιφρονούντες και οι πολέμιοι του σοσιαλισμού δεν έχουν θέση σε ένα κράτος που όχι μόνο δε δέχεται αλλά μάλιστα καταπνίγει βάναυσα τη διαφορετικότητα. Σε αυτά τα πλαίσια, δε θα πρέπει να προκαλεί καμία έκπληξη το γεγονός ότι το νομικό καθεστώς δεν παρέχει καμία αναγνώριση στα ατομικά δικαιώματα.

Επιπλέον, αν και το σύνταγμα προβλέπει το δικαίωμα σε συνήγορο, παρατηρείται ότι στις πολιτικές υποθέσεις το εν λόγω δικαίωμα δεν εξασφαλίζεται πάντα σε αντίθεση με τις μη πολιτικές υποθέσεις όπου το κράτος παράσχει δικηγόρο – ως οφείλει- κατόπιν αδυναμίας του κατηγορουμένου. Σύμφωνα με την έκθεση Hidden Gulag, που δημοσιεύθηκε το 2013, η κυβέρνηση έστειλε τους περισσότερους κατηγορούμενους σε χώρους κράτησης και στη συνέχεια σε δίκη χωρίς την παροχή συνηγόρου.

Τα παραπάνω στοιχεία δε μπορούν παρά να γεννούν ερωτήματα. Θα περίμενε κανείς κάποια δραστική παρέμβαση από τη διεθνή σκηνή που θα μπορούσε να πάρει ακόμη και τη μορφή στρατιωτικής εμπλοκής όπως είχε γίνει για παράδειγμα στο Κόσοβο το 1998. Άλλωστε, δεν είναι άγνωστο ότι οι μεγαλύτεροι πόλεμοι έχουν γίνει στο βωμό της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της διασφάλισης της ειρήνης –γεγονός οξύμωρο αλλά αληθινό-.

Ωστόσο, μια τέτοια προσέγγιση παραμένει μυωπική κα εξαιρετικά επικίνδυνη ειδικά εάν επεκταθεί προς όλες τις χώρες που διαπράττουν παρόμοιες παραβιάσεις. Δεύτερον, πρόκειται για τελείως ανόμοιες καταστάσεις σε διαφορετικές χρονικές περιόδους και από χώρες που κατέχουν τελείως διαφορετικές θέσεις στη διεθνή σκηνή συνεπώς οποιαδήποτε σύγκριση είναι ατυχής. Η μη επέμβαση στα εσωτερικά ενός κράτους αποτελεί βασικό εθιμικό κανόνα όπως έχει άλλωστε επιβεβαιωθεί από το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης ήδη από το 1974.

Συμπερασματικά, μια παρέμβαση δεν είναι εύκολη ούτε αυτονόητη και απαιτεί ειδικές διαδικασίες. Επιπλέον, όσο και αν θλίβει ορισμένους, το ζήτημα δεν είναι αποκλειστικά νομικό αλλά κυρίως πολιτικό. Εμπλέκονται ζητήματα πυρηνικής αποτροπής και υπάρχουν ιδιαίτερες ισορροπίες που πρέπει να τηρηθούν ειδικά προς ένα κράτος με τη δυναμική της Β. Κορέας. Σε κάθε περίπτωση, παρατηρείται η άσκηση μιας μικρής πολιτικής πίεσης και βέβαια η ανθρωπότητα δε μπορεί παρά να συνεχίσει να προσπαθεί. Η ιστορία είχε ανέκαθεν τον τρόπο της να αποδεικνύει ότι κανείς ηγέτης δεν είναι ανίκητος και κανένα ‘φρούριο’ απόρθητο.

Ειρήνη Παναγώτα, Διεθνολόγος- Ασκούμενη της Ελληνικής Πρεσβείας στη Σλοβενία

Πηγή Εικόνας: https://www.google.com/search?q=woman+north+korea+jail&tbm=isch&hl=en-US&chips=q:woman+north+korea+jail,online_chips:labor+camps&rlz=1C1CHBD_enGR919GR919&sa=X&ved=2ahUKEwjH2-PZ8-PsAhVBlxoKHfRSDxkQ4lYoCXoECAEQHQ&biw=1903&bih=912#imgrc=aSXPGzSdQQXSpM


[1] Το επίσημο όνομα της έκθεσης: Worth Less Than an Animal- Abuses and Due Process Violations in Pretrial Detention in North Korea”.

(Visited 114 times, 1 visits today)

Κλείσιμο