Written by 12:06 μμ Βασίλης Τσιαπάλας, Επικαιροτητα, Θανάσης Σκούφιας, Το LEP ρωτάει

Το LEP ρωτάει: Η βία ως εργαλείο καταστολής; | Θανάσης Σκούφιας, Βασίλης Τσιαπάλας

Ο Θανάσης Σκούφιας και ο Βασίλης Τσιαπάλας, Φοιτητές Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών, απαντούν σε 5 ερωτήματα για την βία ως εργαλείο καταστολής.

Ο Θανάσης Σκούφιας και ο Βασίλης Τσιαπάλας, Φοιτητές Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών, απαντούν σε 5 ερωτήματα για την βία ως εργαλείο καταστολής.

1) Τα ατομικά δικαιώματα σε ορισμένες περιπτώσεις περιορίζονται προς αποφυγή της διατάραξης της κοινωνικής ζωής. Μέχρι πιο σημείο είναι κάτι τέτοιο ανεκτό κατά τον 21ο αιώνα;

Σκούφιας Θ.

Η περιστολή των ατομικών δικαιωμάτων δεν είναι αποδεκτή. Η «θυσία» όμως μερικών εξ αυτών, για ένα σαφές προσδιορισμένο χρονικό διάστημα με δικαιολογημένο πλαίσιο και χαρακτήρα είναι θεμιτή. Όταν όμως η κατάσταση αυτή αποτελέσει το άλλοθι για την επίτευξη άλλων, ιδιοτελών σκοπών σε βάρος της κοινωνίας η αντίδραση των πολιτών είναι απόλυτα εύλογη.

Τσιαπάλας Β.

Σύμφωνα με τις αρχές του φιλελευθερισμού, τα ατομικά δικαιώματα και η ατομική ελευθερία αποτελούν τη σημαντικότερη αξία του ανθρώπου και οι φιλελεύθεροι υποστηρίζουν πως τα δικαιώματα αυτά εκχωρούνται από τη φύση(φυσικά δικαιώματα). Ο πρώιμος φιλελεύθερος John Stuart Mill έγραψε πως τα ατομικά δικαιώματα ενός ατόμου μπορούν να περιοριστούν και να ασκηθεί εξουσία πάνω του, μόνο όταν αυτή η εξουσία έχει ως στόχο να αποτρέψει μια ενδεχόμενη πρόκληση βλάβης σε άλλους ανθρώπους. Στο Κοινωνικό του Συμβόλαιο ο Jean-Jacques Rousseau έγραψε πως το συμβόλαιο παύει αυτόματα να υφίσταται αν κάποιος που φέρεται εγωιστικά, με τη συμπεριφορά του επηρεάσει ή και προκαλέσει δυσφορία στο κοινωνικό σύνολο . Στον 21ο αιώνα, τα ατομικά δικαιώματα, σε περιπτώσεις διατάραξης της κοινωνίας, πρέπει να περιορίζονται στο σημείο που δεν φιμώνουν το άτομο, δεν περιορίζουν την ελευθερία έκφρασης του και δεν καταργούν την ίδια του την ύπαρξη. Μάλιστα ο χαρακτήρας του περιορισμού αυτών των δικαιωμάτων, χρειάζεται να είναι διδακτικός και όχι εξοντωτικός. Το συγκεκριμένο εγχείρημα στην εποχή μας είναι δύσκολο διότι τα ατομικά δικαιώματα πολλές φορές καταντούν υποχείρια των διαφόρων κυβερνήσεων.

2) Η κρατική βία είναι η μόνη νόμιμη βία. Συμφωνείτε με αυτή τη φράση;

Σκούφιας Θ.

Πριν ο Max Weber αποδώσει αυτό το περιεχόμενο στην έννοια του κράτους ως θεσμό, ο John Locke είχε διατυπώσει την αντίληψη πως όταν το κοινωνικό συμβόλαιο καταστρατηγηθεί από τους κυβερνώντες, τότε οι πολίτες έχουν το δικαίωμα να αντιδράσουν. Δηλαδή να εξεγερθούν. Παρόμοια θέση είχε εκφράσει και ο «δικός μας» Ρήγας Φεραίος. Προσωπικά, συμφωνώ απόλυτα με τον Locke και τον Φεραίο.

Τσιαπάλας Β.

Το κράτος νοείται ως «μια πολιτική κοινότητα, η οποία ασκεί το μονοπώλιο της νόμιμης φυσικής βίας εντός της επικρατείας της». Ο επίσημος ορισμός του κράτους, από τον Max Weber, συνεπώς, συμφωνεί με τη φράση. Βέβαια, αυτός ο ορισμός δεν βρίσκει σύμφωνους όλους τους ανθρώπους. Η βία είναι μονάχα παράνομη και ποτέ δεν θα υπάρξει νόμιμη βία. Κάθε μορφή βίας, από όπου και αν προέρχεται και σε οποιονδήποτε και αν βρίσκει την έκφραση της, είναι (και ΠΡΕΠΕΙ να είναι) κατακριτέα και σε έναν ιδεατό κόσμο η ποινικοποίηση της βίας θα ήταν δεδομένη . Άλλωστε, κοιτώντας στην παγκόσμια ιστορία, το φαινόμενο της βίας είναι εκείνο που ευθύνεται για τα περισσότερα δεινά της ανθρωπότητας. Παγκόσμιοι, περιφερειακοί και εμφύλιοι πόλεμοι, ολοκαυτώματα, γενοκτονίες και όλων των ειδών οι συγκρούσεις ξεκίνησαν με αφορμή τη βία και οι συνέπειες των γεγονότων αυτών κατέληξαν πάλι στη βία. Γιατί όπως είναι ευρέως γνωστό «η βία γεννά βία».

3) Μπορεί η αστυνομία να επιβάλλει τον νόμο χωρίς την άσκηση βίας;

Σκούφιας Θ.

Η άσκηση βίας από τις αστυνομικές δυνάμεις προβλέπεται. Εν προκειμένω, το πρόβλημα είναι πότε η άσκηση βίας είναι αναίτια ή και υπέρμετρη χωρίς λόγο. Η επιβολή του νόμου ωστόσο δεν πιστεύω ότι εναπόκειται στην αστυνομία, αλλά στην νομιμοποίηση που τυγχάνει ή όχι κάποιος θεσπισμένος νόμος. Εάν δηλαδή η κοινωνία επιδιώκει να αλλάξει κάποια υπαρκτά δεδομένα αρνούμενη κάποιο νομοθέτημα, η άσκηση βίας από δυνάμεις καταστολής για διατήρηση του ισχύοντος καθεστώτος είναι πιο πιθανό να συμβάλλει στη δημιουργία ενός πιο αρραγούς κοινωνικού «μετώπου». Συνεπώς, η άσκηση βίας από την αστυνομία δεν προωθεί την εφαρμογή του νόμου.

Τσιαπάλας Β.

Φυσικά και η αστυνομία μπορεί να επιβληθεί χωρίς τη χρήση βίας. Τις περισσότερες φορές ο μεγάλος αριθμός των αστυνομικών, στις καταδιώξεις και σε κάθε άλλη περίπτωση, μπορεί να προβεί στην ακινητοποίηση του δράστη ή των δραστών και να εκτελέσει τη σύλληψη χωρίς να ασκηθεί βία. Η χρήση βίας ενώ κάποιος βρίσκεται ακινητοποιημένος, δηλώνει ξεκάθαρη κατάχρηση εξουσίας, εξωτερίκευση απωθημένων που προέρχονται από ψυχοσωματικές διαταραχές ενώ ταυτόχρονα εκφράζει τα ζωώδη ένστικτα αυτών των ανθρώπων, που μας θυμίζουν προ-φυλετικές κοινωνίες. Η μεγαλύτερη ευθύνη όμως αποδίδεται στις κεντρικές κυβερνήσεις, οι οποίες όχι μόνο δεν τιμωρούν τέτοιες παραβατικές ενέργειες των αστυνομικών αλλά αντιθέτως τις ενθαρρύνουν συνάμα με την υπέρμετρη παραχώρηση εξουσίας στο αστυνομικό σώμα.

4) Η αστυνομική βία εναντίον πολιτών με ρατσιστικά κίνητρα είναι γεγονός σε πολλές ευνομούμενες κοινωνίες ακόμα και σήμερα. Μπορεί το κράτος, ως προστάτης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, να περιορίσει το εν λόγω φαινόμενο;

Σκούφιας Θ.

Η άσκηση της βίας για ορισμένους αστυνομικούς είναι αυτοσκοπός. Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με τον διάχυτο ρατσισμό και δογματισμό που υπάρχει όχι αποκλειστικά εντός της αστυνομίας, αλλά στο σύνολο μιας κοινωνίας έχει ως αποτέλεσμα και κάποιοι αστυνομικοί να δρουν εσφαλμένα. Το κράτος, όχι ως θεσμός αλλά στη βάση του ως μοντέλο διακυβέρνησης όπως έχει διαμορφωθεί σε πολλές χώρες του κόσμου, έχει αποτύχει να εξαλείψει την άσκηση αστυνομικής βίας με ρατσιστικά κίνητρα. Όσες αστυνομικές δολοφονίες με ρατσιστικό υπόβαθρο και αν καταδικάσει η Δικαιοσύνη, αν δεν αλλάξουν δομικά στοιχεία διακυβέρνησης η λίστα με τους νεκρούς απλώς θα μεγαλώνει.

Τσιαπάλας Β.

Ένας από τους κύριους λόγους που δημιουργήθηκε το κράτος, όπως το γνωρίζουμε σήμερα, ήταν για να ενωθούν και να ζήσουν μαζί άνθρωποι, οι οποίοι μιλούσαν την ίδια γλώσσα, πίστευαν στην ίδια θρησκεία και μοιράζονταν μια κοινή κουλτούρα ή ένα κοινό πολιτισμό. Αυτή η πραγματικότητα έχει μεταβληθεί στα κράτη του 21ου αιώνα, που σχεδόν στο σύνολο τους έχουν μετατραπεί σε πολυπολιτισμικά και πολυεθνικά. Και τα συγκεκριμένα κράτη οφείλουν και μπορούν να προστατεύουν τα δικαιώματα όλων των πολιτών ανεξαρτήτως φυλής, θρησκείας ή χρώμα δέρματος. Ακόμη και αν ο ρατσισμός προέρχεται από τις δυνάμεις ασφαλείας του κράτους. Η αστυνομική βία εναντίον ανθρώπων με ρατσιστικά κίνητρα μπορεί να περιοριστεί με δύο τρόπους. Ο πρώτος είναι η τιμωρία αυτών που την ασκούν, από τους αρμοδίους τους. Ο δεύτερος, πιο γενικός αλλά ο σημαντικότερος τρόπος, είναι η καλλιέργεια της παιδείας σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής των πολιτών. Από την πρώτη τάξη του νηπιαγωγείου, μέχρι και μέσα στην αστυνομική σχολή(μιας και μιλάμε για την αστυνομική βία) ανά τακτά χρονικά διαστήματα στα έτη υπηρεσίας των αστυνομικών. Μέσω της παιδείας, με τη μελέτη δηλαδή διαφόρων αντικειμένων όπως η βιολογία, η ιστορία και η κοινωνιολογία, ο καθένας θα είναι σε θέση να εξαλείψει την προπαγάνδα, να αποδεχτεί την αδιαμφισβήτητη ισότητα όλων των ανθρώπων και να αντιληφθεί πως οι ρατσιστικές αντιλήψεις είναι αβάσιμες με επιστημονική επικύρωση.

5) Ποιος πρέπει να είναι ο ρόλος της αστυνομίας στις σύγχρονες κοινωνίες; Ο εκδημοκρατισμός της και η αποπομπή των ακραίων στοιχείων στο εσωτερικό της αποτελούν επιτακτικές ανάγκες;

Σκούφιας Θ.

Το χρέος της αστυνομίας πρέπει να είναι πρωτίστως η προστασία της ανθρώπινης ζωής. Χωρίς διακρίσεις! Όλα τα άλλα είναι δευτερεύοντα. Γενικότερα, ή απομόνωση ακραίων στοιχείων που αναπαράγουν μίσος και φανατισμό δεν είναι επιτακτική μόνο εντός της αστυνομίας, αλλά σε όλους τους κρατικούς θεσμούς. Και κατ’ επέκταση στο σύνολο της εκάστοτε κοινωνίας. Η συζήτηση περί εκδημοκρατισμού της αστυνομίας στην Ελλάδα, σχεδόν 50 χρόνια μετά της αποκατάσταση της Δημοκρατίας υπονοεί πως υπάρχουν ακόμη δυσεπίλυτα προβλήματα που δεν λύθηκαν εγκαίρως, ταλανίζοντας τόσο το πολιτικό σύστημα όσο και την ίδια την κοινωνία.

Τσιαπάλας Β.

Ο ρόλος που πρέπει να επιτελεί η αστυνομία στις κοινωνίες του σήμερα, είναι να γίνεται ένα με τους πολίτες της, διασφαλίζοντας την προστασία των ιδίων αλλά και των δικαιωμάτων τους, χωρίς ίχνος διακρίσεων, ενώ παράλληλα θα πρέπει να μεριμνά για την πάταξη της εγκληματικότητας. Ένας εκδημοκρατισμός σε συνδυασμό με την εξάλειψη των ακραίων εκφράσεων και στοιχείων, θα ήταν χωρίς αμφιβολία ζωτικός παράγοντας για το σώμα της αστυνομίας. Το γεγονός του εκδημοκρατισμού πάντως, μέχρι στιγμής μένει στη θεωρία διότι στην πράξη το αστυνομικό σώμα αποτέλεσε και ακόμη αποτελεί τη μεγαλύτερη ‘’δεξαμενή’’ απορρόφησης ακραίων, ακροδεξιών και φασιστικών στοιχείων, στο όνομα του εθνικισμού και της υπέρμετρης εξουσίας που της παραχωρείται εκ της κυβερνήσεως.

Θανάσης Σκούφιας και Βασίλης Τσιαπάλας, Φοιτητές Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών

Πηγή Εικόνας: https://www.google.com/search?q=%CE%B1%CF%83%CF%84%CF%85%CE%BD%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%B1&tbm=isch&ved=2ahUKEwj6icWv-4XqAhUWKRQKHR9OCF8Q2-cCegQIABAA&oq=%CE%B1%CF%83%CF%84%CF%85%CE%BD%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%B1&gs_lcp=CgNpbWcQAzIECCMQJzICCAAyAggAMgIIADICCAAyAggAMgIIADICCAAyAggAMgIIADoECAAQQzoFCAAQsQM6BwgjEOoCECdQ_vgBWOedAmDopgJoA3AAeACAAZMBiAH0C5IBBDAuMTKYAQCgAQGqAQtnd3Mtd2l6LWltZ7ABCg&sclient=img&ei=GInoXvqdO5bSUJ-cofgF&bih=939&biw=1680&rlz=1C1GIGM_enGR866GR866#imgrc=AWd5yQ_QWEQuOM

(Visited 66 times, 1 visits today)

Κλείσιμο