Written by 10:48 πμ Αρθρογραφία, Βασίλης Τσιαπάλας, Επικαιροτητα

Ριάλιτι σόου και καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων| Βασίλης Τσιαπάλας

Με μοναδικό στόχο την προσωπική και επαγγελματική επιτυχία θα υπομείνουν κάθε εξαναγκασμό και θα επιτελέσουν το ρόλο που τους ανατίθεται, σαν καλοί ‘’ηθοποιοί’’.

Ίσως το ζήτημα των ριάλιτι δεν είναι πολιτικό εκ φύσεως. Από την στιγμή όμως που σχετίζεται με τα ανθρώπινα δικαιώματα, για την προστασία των οποίων μεριμνά η εκάστοτε κυβέρνηση και οι υπόλοιποι συνασπισμοί που συμμετέχουν στην διακυβέρνηση, είναι εμφανές πως υπάρχει μια άρρηκτη σύνδεση με την πολιτική σε μακροπρόθεσμο επίπεδο.

Ανέκαθεν υπήρχαν ριάλιτι σόου στην ελληνική και στην ξένη τηλεόραση. Εντούτοις, την τελευταία δεκαετία η ενημέρωση έχει αντικατασταθεί από την ψυχαγωγία. Τα ριάλιτι πληθαίνουν όλο και περισσότερο, βρίσκοντας τεράστια απήχηση στο κοινό και τραβώντας τηλεθέαση. Τα κυριότερα είναι τα ριάλιτι μόδας, μαγειρικής, τα παιχνίδια επιβίωσης και παιχνίδια γνωριμιών. Και όλα έχουν ένα κοινό στοιχείο που αφορά τα άτομα που συμμετέχουν σε αυτά. Τον εξαναγκασμό. Εξαναγκασμός του να αλλάζεις το σώμα σου για τις ‘’ανάγκες’’ του επαγγέλματος του μόντελινγκ, εξαναγκασμός του να προσποιείσαι μια ‘’περσόνα’’ για την τηλεθέαση , εξαναγκασμός του να μην τρέφεσαι και να προσπαθείς να επιβιώσεις στα πλαίσια ενός παιχνιδιού, ακόμη και εξαναγκασμός του να βρεις σύντροφο για να συνεχίσεις στο παιχνίδι.

Φυσικά και πολλά πράγματα μπορούν να είναι στημένα και να μην υφίσταται τίποτα από τα παραπάνω. Όμως το γεγονός αυτό δεν αφορά την πλειοψηφία των ριάλιτι ούτε μπορούμε να διακρίνουμε καθαρά τι είναι στημένο και τι όχι. Παράλληλα, η τάση ωραιοποίησης των γεγονότων μπροστά στον τηλεοπτικό φακό και οι κατευθυνόμενες (από την παραγωγή) αντιδράσεις και συμπεριφορές των συμμετεχόντων στα ριάλιτι εύκολα παραποιούν την πραγματικότητα και κρύβουν κάθε είδους εξαναγκασμό.

Το ερώτημα που εγείρεται σε αυτό το σημείο είναι το εξής: Καλά μιλάμε για εξαναγκασμό, αλλά πώς αυτός μπορεί να υφίσταται όταν οι συμμετέχοντες στα ριάλιτι προσφέρονται οικειοθελώς για να λάβουν μέρος; Και πώς, σε αυτή τη περίπτωση παραβιάζονται τα δικαιώματα των συμμετεχόντων; Αρχικά οι συμμετέχοντες, όντας καθημερινοί άνθρωποι εύκολα τυφλώνονται από την αναγνωρισιμότητα και το ‘’εύκολο και γρήγορο’’ χρήμα που τους προσφέρεται. Αρκετοί επίσης συνδέουν την επίτευξη της προσωπικής ανέλιξης μέσα από τα φώτα της δημοσιότητας και με γνώμονα αυτό προσπαθούν να ανελιχθούν με οποιοδήποτε τρόπο. Ουκ ολίγες φορές έχουμε παρατηρήσει, άτομα που βγαίνουν από ριάλιτι να βρίσκονται στην τηλεόραση είτε σε εκπομπές είτε να παραδίδουν «μαθήματα ζωής» για τις πολυπόθητες εμπειρίες τους στον κόσμο. Με μοναδικό στόχο την προσωπική και επαγγελματική επιτυχία θα υπομείνουν κάθε εξαναγκασμό και θα επιτελέσουν το ρόλο που τους ανατίθεται, σαν καλοί ‘’ηθοποιοί’’. Παρόλο που και οι ίδιοι γνωρίζουν πολύ καλά τους εξαναγκασμούς που υφίστανται, με ποιο τρόπο παραβιάζονται οι ελευθερίες τους, κυρίως της έκφρασης και βούλησης, φαίνεται πως μια τέτοια θυσία για το εύκολο χρήμα και την δημοσιότητα αξίζει τον κόπο και δεν αποτελεί μεγάλο πρόβλημα.

Από την άλλη μεριά, υπάρχουν άτομα που συμμετέχουν σε ένα ριάλιτι με εντελώς διαφορετικά κριτήρια από ότι οι περισσότεροι. Η άμεση ανάγκη χρημάτων για λόγους επιβίωσης, η προσπάθεια της αναγνώρισης του ταλέντου τους σε συγκεκριμένο τομέα (βλ. Masterchef), άμεσα συνδεδεμένο με την επαγγελματική τους κατάρτιση, είναι μερικά από τα κριτήρια αυτά. Συνήθως, τα συγκεκριμένα άτομα είναι αυτά που αντιδρούν στην καταπάτηση των δικαιωμάτων τους, που καταστρέφουν, δήθεν, την ψυχαγωγία των θεατών και που μετά το τέλος των ριάλιτι δέχονται απειλές και προσωπικές επιθέσεις είτε στα social media είτε και στη καθημερινή τους ζωή. Υπάρχουν ακόμη, αρκετά παραδείγματα συμμετεχόντων στα διάφορα ριάλιτι, που μετά το πέρας αυτών, χρειάστηκαν ψυχολογική υποστήριξη και μίλησαν στις κάμερες για τις απάνθρωπες συνθήκες που βίωσαν.

Τέλος, μεγάλη ευθύνη φέρουν και οι τηλεθεατές, οι οποίοι στηρίζουν έμπρακτα τέτοιου είδους ριάλιτι. Όπως προαναφέρθηκε η ωραιοποίηση των γεγονότων στα ριάλιτι είναι καθοριστική. Εν συνεχεία, στα ριάλιτι πολύ συχνά δημιουργούνται ίντριγκες, ένα ακόμη τέχνασμα για να κρατήσει τον τηλεθεατή προσηλωμένο. Οι παραγωγές των ριάλιτι από την άλλη, σπεύδουν να εκμεταλλευτούν την έλλειψη γνώσεων μιας μερίδας ανθρώπων, διοργανώνοντας ριάλιτι στα οποία ανταγωνίζονται εκπρόσωποι δύο ή και περισσότερων κρατών, καλλιεργώντας στον απλό πολίτη τη μισαλλοδοξία, συμβάλλοντας στην τόνωση των εθνικιστικών τάσεων και εξυπηρετώντας με αυτό τον τρόπο ανώτερα συμφέροντα.

Θα μπορέσουμε να παρακολουθήσουμε ποτέ τι συμβαίνει πίσω από τις κάμερες; Να διακρίνουμε τον πραγματικό χαρακτήρα και τα αληθινά συναισθήματα όσων παίρνουν μέρος στα ριάλιτι; Τις δυσκολίες και τις απάνθρωπες συνθήκες μέσα σε αυτά; Ή απλά θα συνεχίσουμε να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας για την «ψυχαγωγία»;

Βασίλης Τσιαπάλας, Φοιτητής Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών

Πηγή Εικόνας: https://www.google.com/search?q=%CF%84%CE%B7%CE%BB%CE%B5%CF%8C%CF%81%CE%B1%CF%83%CE%B7+%CE%BA%CE%B1%CE%B9+%CF%81%CE%B9%CE%B1%CE%BB%CE%B9%CF%84%CE%B9&tbm=isch&ved=2ahUKEwiwopjVvszrAhUR_xoKHSwrCaoQ2-cCegQIABAA&oq=%CF%84%CE%B7%CE%BB%CE%B5%CF%8C%CF%81%CE%B1%CF%83%CE%B7+%CE%BA%CE%B1%CE%B9+%CF%81%CE%B9%CE%B1%CE%BB%CE%B9%CF%84%CE%B9&gs_lcp=CgNpbWcQAzoCCAA6BAgAEBhQoDFY225gzXFoAHAAeACAAfMCiAHKEpIBBzAuOC4zLjGYAQCgAQGqAQtnd3Mtd2l6LWltZ8ABAQ&sclient=img&ei=xZ5QX_CrEpH-a6zWpNAK&bih=455&biw=1077&hl=el&hl=el#imgrc=p4JH18OtL44NdM

(Visited 86 times, 1 visits today)

Κλείσιμο