Written by 11:18 πμ Αρθρογραφία, Επικαιροτητα, Νικολέτα Χριστίνα Βαλσαμίδου

Ρατσισμός, μία πανδημία αιώνων| Νικολέτα- Χριστίνα Βαλσαμίδου

Θα ήταν σφάλμα να θεωρηθεί ότι ο ρατσισμός είναι μονάχα αποτέλεσμα ατομικής άγνοιας, καθώς -σε θεσμικό επίπεδο- οι κοινωνικές δομές και οι κοινωνικοί θεσμοί συχνά, όχι μόνο δεν εμποδίζουν την ανάπτυξη αυτού του φαινομένου, αλλά αντίθετα συμβάλλουν σε αυτήν.

Ο ρατσισμός είναι αναμφίβολα μία πανδημία αιώνων, ένας ιός που αλλάζει προσωπεία σε διαφορετικούς τόπους και εποχές και μεταδίδεται σχεδόν αόρατα πολεμώντας και ενίοτε εξοντώνοντας το ‘‘διαφορετικό’’.

Με μία γρήγορη αναδρομή σε ιστορικά στοιχεία είναι εύκολο να διαπιστώσει κανείς έκδηλες ρατσιστικές αντιλήψεις και συμπεριφορές. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η ύπαρξη δουλοκτησίας στην αρχαία Ελλάδα και Ρώμη, όπου οι δούλοι αντιμετωπίζονταν ως εργαλεία παραγωγής εργασίας και κέρδους, ενώ τα αφεντικά τους εμφανίζονταν να έχουν εξουσία ζωής και θανάτου πάνω τους. Ρατσιστικές όμως ενέργειες που σημάδεψαν και έβαψαν με αίμα την ανθρωπότητα εντοπίζονται και στον σύγχρονο κόσμο. Οι λόγοι περί ανωτερότητας της “άριας φυλής” έθρεψαν τον ναζισμό, ο οποίος οδήγησε στην εξόντωση έξι εκατομμυρίων Εβραίων κατά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο.Επιπλέον, η ανθρωποκτονία του Αφροαμερικανού Τζορτζ Φλόιντ στην Μινεσότα των Ηνωμένων Πολιτειών αποτελεί ένα ακόμη τραγικό γεγονός το οποίο, αν μη τι άλλο, φανερώνει ότι ο ρατσισμός εξακολουθεί να υφίσταται, έχοντας την δύναμη να εξολοθρεύει ζωές.

Αναμφίβολα, ο φόβος και η άγνοια απέναντι στο διαφορετικό αναπαράγουν και συντηρούν τον ρατσισμό. Πολλές φορές κι εμείς οι ίδιοι ερχόμαστε αντιμέτωποι με προκαταλήψεις που αυθαίρετα έχουμε υιοθετήσει και επηρεάζουν τον τρόπο σκέψης μας και κατ’ επέκταση την κοινωνική μας συμπεριφορά. Οι εκδηλώσεις στερεοτυπικής- ρατσιστικής διάθεσης, οι οποίες ανιχνεύονται ακόμα σε παιδικά παραμύθια και σχολικά εγχειρίδια, διαμορφώνουν σε σημαντικό βαθμό την σκέψη και τις πεποιθήσεις μας. Πόσο εύκολη είναι λοιπόν η ανάπτυξη κριτικής σκέψης ενός παιδιού και μετέπειτα ενός ενήλικα απέναντι σε μηνύματα και προσλαμβάνουσες που ελλοχεύουν τέτοιους κινδύνους; Πέρα όμως από αυτό, οι παράγοντες που ενδέχεται να επηρεάσουν και να συμβάλλουν στη διαμόρφωση της συμπεριφοράς και της προσωπικότητας μας ποικίλλουν. Το ανταγωνιστικό, υλιστικό, ατομικιστικό πνεύμα της εποχής, η αναπαραγωγή και η ανάδειξη αντικοινωνικών και ρατσιστικών αντιλήψεων από τα ΜΜΕ, οι πιεστικοί ρυθμοί ζωής, καθώς και κάθε οικονομική -πολιτική και κοινωνική κρίση αναζωπυρώνουν ρατσιστικές ιδεολογίες και συμπεριφορές.

Επομένως, θα ήταν σφάλμα να θεωρηθεί ότι ο ρατσισμός είναι μονάχα αποτέλεσμα ατομικής άγνοιας, καθώς -σε θεσμικό επίπεδο- οι κοινωνικές δομές και οι κοινωνικοί θεσμοί συχνά, όχι μόνο δεν εμποδίζουν την ανάπτυξη αυτού του φαινομένου, αλλά αντίθετα συμβάλλουν σε αυτήν. Δεν αρκεί λοιπόν να ανατρέψουμε τις αρνητικές εικόνες που έχουμε αποδώσει στο διαφορετικό και ‘‘αποκλίνον’’ ώστε να αφανιστεί ο ρατσισμός. Οφείλουμε βέβαια να αντιδράμε μετωπικά σε κάθε ρατσιστική διάθεση και συμπεριφορά, αλλά αυτό από μόνο του δεν επαρκεί. Ο ρατσισμός δηλαδή δεν δύναται να ακυρωθεί μόνο μέσα από την ανατροπή στερεοτύπων και προκαταλήψεων καθώς επείγει να εξετάσουμε κι άλλες ιεραρχίες. Γίνεται λοιπόν αντιληπτό ότι φαινόμενα κοινωνικής παθογένειας, όπως ο ρατσισμός, απαιτούν δραστική και εντατική αντιμετώπιση τόσο σε επίπεδο ατομικής ευθύνης όσο και συλλογικής.

Νικολέτα- Χριστίνα Βαλσαμίδου, Φοιτήτρια Κοινωνικής Ανθρωπολογίας

Πηγή Εικόνας: https://www.google.com/search?q=racism&rlz=1C1CHBD_enGR919GR919&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ved=2ahUKEwjjna67yt7sAhXHCOwKHQB5DhwQ_AUoAXoECAwQAw&biw=1920&bih=969#imgrc=73PH25gEj-8-QM

(Visited 79 times, 1 visits today)

Κλείσιμο