Written by 12:18 μμ Αρθρογραφία, Επικαιροτητα, Εύη Κλειτσίκα

Πώς ο covid-19 «πυροδοτεί» το δημοκρατικό έλλειμμα! |Εύη Κλειτσίκα

Πάρθηκαν πολλά μετρά σε συλλογικό ευρωπαϊκό επίπεδο, ωστόσο, η συμμετοχή του πολίτη ήταν ελάχιστη έως μηδαμινή σε σημείο που φέρνει στο παρασκήνιο τα ζητήματα της δημοκρατίας.

Οι επιταγές της σύγχρονης κοινωνικής πραγματικότητας μετά τα νέα δεδομένα είναι εφάμιλλες αλλαγών. Σ’ ένα κόσμο που ξαφνικά μαίνεται από ηθική και αξιακή κρίση, επικοινωνιακό χάσμα, πολιτική αναδιοργάνωση και οικονομικό μετασχηματισμό, ο άνθρωπος ως αντίρροπη δύναμη καλείται ν’ ανταπεξέλθει, όχι στα στενά όρια του κυρίαρχου Έθνους-Κράτους αλλά ως μέλος της παγκόσμιας πολιτικής.

Η Παγκοσμιοποίηση μέσα από την εξάπλωση του covid-19 έλαβε σάρκα και οστά μπροστά στα μάτια μας. Μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα η τροχιά του κόσμου στράφηκε γύρω από την ταχύτατη έκρηξη του φαινομένου και το καταιγισμό των πληροφοριών, που διαβιβάζουν νέα δεδομένα στη συνείδηση του ανθρώπου και αλλάζουν τον  τρόπο σκέψης του. Ο ορθολογισμός του νου είναι πιο επιτακτικός από ποτέ.

Ο άνθρωπος θα πρέπει ν’ ανασυνταχθεί σε μια κοινωνία που θα θέσει νέα θεμέλια, διαφορετικά από τα προϊσχύσαντα. Το ντόμινο των οικονομικών μεταβολών έχει δημιουργήσει δυσχερέστατα προβλήματα στην παγκόσμια διαμορφωμένη οικονομία με αποτέλεσμα η πίστη στην πρόοδο, στην ανάκαμψη και στην σύσφιξη πιο στενών διεθνών σχέσεων ν’ αποτελέσει αδήριτη ανάγκη.

Το πάγιο ζήτημα, ωστόσο, είναι αυτό του αστάθμητου ανθρώπινου παράγοντα. Η απώλεια είναι αναντικατάστατη. Η ηθική και πνευματική μετάπτωση επιτάσσει μία νέα Αναγέννηση μέσα από μία δύσκολη συγκυριακά περίοδο. Άραγε ο κόσμος θα είναι και πάλι ο ίδιος;

Αναντίρρητα, συνάγεται  από τα προαναφερθέντα ένα ακόμη καίριο αλλά ταυτόχρονα διαχρονικό ζήτημα, αυτό του δημοκρατικού ελλείμματος στην Ε.Ε. Ως πολίτες της Ευρωπαϊκής  Ένωσης  αντιμετωπίζουμε μια συμμετρική οικονομική διαταραχή που απλώνεται στον παγκόσμιο ιστό. Πάρθηκαν πολλά μετρά σε συλλογικό ευρωπαϊκό επίπεδο, ωστόσο, η συμμετοχή του πολίτη ήταν ελάχιστη έως μηδαμινή σε σημείο που φέρνει στο παρασκήνιο τα ζητήματα της δημοκρατίας.    

Κάθε χώρα-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει τη δική του ταυτότητα, ένα σύνολο δηλαδή στοιχείων που συγκροτούν την ιδιαιτερότητά του και το διαφοροποιούν από τα υπόλοιπα. Εξέχουσα θέση σε αυτά κατέχει η δημοκρατία, η οποία συνιστά το θεμέλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, λοιπόν, με τη συμβολή πολλών παραγόντων, έχει πλέον ενισχυθεί, αλλά πολύ συχνά γίνεται αντικείμενο επικρίσεων. Άραγε, λειτουργεί στην πραγματικότητα αποτελεσματικά ή επιβεβαιώνονται οι πεποιθήσεις των Ευρωσκεπτικιστών;

Ως γνωστόν, η Ευρωπαϊκή Ένωση, περικλείει ορισμένες βασικές αρχές που αποσκοπούν στη διασφάλιση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και της ελευθερίας των μελών της, δημιουργώντας έτσι μία ένωση δικαίου, που χαρακτηρίζεται από το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και συντείνει στην ισότητα των μελών της.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Ωστόσο, σήμερα, αντιλαμβανόμαστε ότι αρχές αυτές, θυσιάζονται στο βωμό διαφόρων συμφερόντων. Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι αρκετά απομακρυσμένη από τους συνηθισμένους, για τους πολίτες, δημοκρατικούς θεσμούς, και γι’ αυτό το λόγο εντείνονται οι αντιπαραθέσεις, οι διενέξεις και οι διεκδικήσεις μεταξύ των κρατών-μελών, οι οποίες εκφράζονται στις Επιτροπές και όχι στην Ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου. Επίσης, είναι γνωστό ότι οι έδρες του Ευρωκοινοβουλίου είναι ανάλογες του πληθυσμού κάθε χώρας. Για παράδειγμα, ένα μεγάλο κράτος, όπως η Γαλλία ή η Γερμανία διαθέτει πολλαπλές έδρες και ψήφους σε σχέση με ένα μικρότερο πληθυσμιακά, όπως η Μάλτα. Αυτά τα φαινόμενα φαλκιδεύουν το ευρωπαϊκό οικοδόμημα και κυρίως νοθεύουν τις αντιλήψεις των ευρωπαίων πολιτών.

Επιπροσθέτως, παρατηρείται ότι οι διαδικασίες λήψης αποφάσεων είναι πολύπλοκες και άγνωστες στο ευρύ κοινό, καθώς υπάρχουν θέματα στα οποία το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι ισότιμο με την Κομισιόν και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, άλλα θέματα στα οποία το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο παρεμβαίνει λιγότερο και σε άλλα καθόλου. Πάντως, με τη μεταρρυθμιστική Συνθήκη της Λισαβόνας, που υπεγράφη  στις 13 Δεκεμβρίου 2007, αυξήθηκε ο αριθμός των τομέων στους οποίους το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συνομοθετεί με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, τόσο για την εξυπηρέτηση των συμφερόντων του λαού, όσο και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Εν τέλει, η δημοκρατική αρχή πρέπει -και όντως- αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη συμμετοχή των κρατών-μελών στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως φαίνεται από τον εκδημοκρατισμό της διαδικασίας λήψης αποφάσεων μέσω της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας. Το στοιχείο αυτό εκδηλώνεται κυρίως με την ενίσχυση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το οποίο είναι υπεύθυνο για την άσκηση των αρμοδιοτήτων της Ένωσης και για την οιονεί συντακτική εξουσία, δηλαδή την ψήφιση των θεμελιωδών Συνθηκών της Ένωσης (Συνθήκη του Μάαστριχτ, Συνθήκη του Άμστερνταμ κ.ο.κ. ). Επιπλέον, το Κοινοβούλιο αντιπροσωπεύει συλλογικά συμφέροντα, καθώς αποτελεί το μοναδικό άμεσα εκλεγμένο όργανο από τους ευρωπαίους πολίτες και λειτουργεί ως η επιτομή της δημοκρατικής αρχής στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα.

Από την άλλη πλευρά, το δημοκρατικό έλλειμμα, το οποίο είναι καθαρά αντιφατικός όρος, μπορεί να αμβλυνθεί άμεσα με την εφαρμογή κάποιων μέτρων. Πρωτίστως, χρειάζεται να εδραιωθεί περαιτέρω το δικαίωμα της νομοθετικής πρωτοβουλίας των πολιτών, το οποίο στην παρούσα φάση δίνει τη δυνατότητα, εφόσον συγκεντρωθεί αριθμός άνω του ενός εκατομμυρίου υπηκόων-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, να υποβληθούν προτάσεις από τους ευρωπαίους πολίτες για ζητήματα που άπτονται των συμφερόντων τους. Ακόμη, είναι αναγκαία η καθολική συμμετοχή των Εθνικών Κοινοβουλίων με σκοπό την επέμβαση στις διαδικασίες πολιτικών αποφάσεων σε υπερεθνικό- ευρωπαϊκό επίπεδο. Βέβαια, απώτερος στόχος όλων είναι η Ευρωπαϊκή Ενοποίηση, που περιλαμβάνει ενιαίο ευρωπαϊκό σύστημα, κυρίως στον οικονομικό τομέα.

Θα εθελοτυφλούσε, λοιπόν, κανείς αν υποστήριζε ότι η δημοκρατία λειτουργεί σωστά σε κάθε κράτος-μέλος, καθώς εύκολα μπορούν να επισημανθούν αρκετά μελανά σημεία. Δεν είναι σκόπιμη, όμως και η ολοκληρωτική καταδίκη της. Ευθύνη κάθε κράτους είναι να βρει τους τρόπους να την ενισχύσει, αντιμετωπίζοντας τα λάθη και τις απροσεξίες με σκοπό να την βελτιώσει για μια ενοποιημένη Ευρώπη προς όφελος των πολιτών της.

Εύη Κλειτσίκα, Φιλόλογος

Πηγή Εικόνας: https://www.google.com/search?q=%CE%B5%CF%85%CF%81%CF%89%CF%80%CE%B1%CE%B9%CE%BA%CE%BF+%CE%BA%CE%BF%CE%B9%CE%BD%CE%BF%CE%B2%CE%BF%CF%85%CE%BB%CE%B9%CE%BF&tbm=isch&hl=el&chips=q:%CE%B5%CF%85%CF%81%CF%89%CF%80%CE%B1%CE%B9%CE%BA%CE%BF+%CE%BA%CE%BF%CE%B9%CE%BD%CE%BF%CE%B2%CE%BF%CF%85%CE%BB%CE%B9%CE%BF,online_chips:%CE%B5%CF%85%CF%81%CF%89%CF%80%CE%B1%CF%8A%CE%BA%CE%AE%CF%83+%CE%AD%CE%BD%CF%89%CF%83%CE%B7%CF%83&hl=el&sa=X&ved=2ahUKEwi04_u7tfzrAhXBgM4BHWOsC6MQ4lYoCnoECAEQHw&biw=1077&bih=455#imgrc=MgmA6FrN1Jk9tM

                                                                                                                                                                                               

(Visited 131 times, 1 visits today)

Κλείσιμο