Written by 12:57 μμ Αρθρογραφία, Γιάννης Καμπόλης, Επικαιροτητα

Πανδημία και Ευρωπαϊκή Ένωση| Γιάννης Καμπόλης

Σε μία ακόμη κρίση στην Ευρωπαϊκή Ένωση οι εθνικές προτεραιότητες φαίνεται να κερδίζουν έδαφος έναντι της αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών-μελών. Η ΕΕ φαίνεται να χάνει τον βηματισμό της. Πολλοί αναλυτές υποστηρίζουν την άποψη πως θα πρέπει να υπάρξει μία θεμελιακή συζήτηση για το μέλλον της Ένωσης.

          Καθώς  η  ανθρωπότητα  συνεχίζει  να  πλήττεται  από  την  πανδημία  του  κορωνοϊού (Η.Π.Α, Ρωσία και Λατινική Αμερική) τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης κάνουν τα πρώτα δειλά βήματα επαναφοράς στην κανονικότητα και λειτουργικότητα της καθημερινότητας προ κορωνοϊού.
          Οι ηγέτες του ενωσιακού θεσμικού συστήματος και των κρατών-μελών καλούνται να δώσουν λύσεις πειστικές προκειμένου οι πολίτες τους να νιώσουν εμπιστοσύνη και να ατενίσουν το μέλλον με μεγαλύτερη αισιοδοξία.
          Το πολιτικό σύστημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης χαρακτηρίζεται από αυξημένη πολυπλοκότητα, καθώς αποτελείται από υπερεθνικά θεσμικά όργανα, τα οποία έχουν ως προτεραιότητα να προάγουν το συμφέρον της ΕΕ (πχ Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο) και από διακυβερνητικά (πχ Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, Συμβούλιο της ΕΕ- συμβούλιο των υπουργών) που ναι μεν στοχεύουν στο κοινό μέλλον της ΕΕ αλλά πολλές φορές εμφανίζεται να έχουν ως προτεραιότητα την προάσπιση των εθνικών συμφερόντων των κρατών μελών. Αναμφίβολα, πρόκειται για ένα πολιτικό περιβάλλον διαρκούς ισορροπίας, διαπραγματεύσεων, διαβουλεύσεων και συγκρούσεων μεταξύ ενωσιακών και κρατικών στόχων (δεν είναι στόχος του άρθρου να αναλύσει το πολιτικό σύστημα της ΕΕ).
          Έχει υποστηριχθεί η άποψη ότι η ΕΕ εξελίσσεται μέσα από τις εκάστοτε κρίσεις που βιώνει. Στην χρηματοπιστωτική κρίση του 2008-2009, που μετεξελίχθηκε σε κρίση δημόσιου χρέους των κρατών-μελών του Νότου, η ΕΕ δεν είχε συγκεκριμένο σχέδιο. Δεν έδρασε άμεσα. Αντιθέτως, χρειάστηκαν μήνες διαπραγματεύσεων και συγκρούσεων, μεταξύ των κρατών-μελών έως ότου διαμορφωθούν μηχανισμοί αντιμετώπισης της κρίσης, οι οποίοι παραμένουν ως σήμερα.
         Με την παρούσα υγειονομική κρίση, η ΕΕ επέδειξε γρήγορα αντανακλαστικά, ανέστειλε προσωρινά τους κανόνες δημοσιονομικής πειθαρχίας (Σύμφωνο Σταθερότητας) προκειμένου τα κράτη-μέλη να αυξήσουν τις δαπάνες για την στήριξη των υγειονομικών συστημάτων και των οικονομιών τους. Επίσης, αναμένεται η εξειδίκευση επιπλέον χρηματοδοτικών εργαλείων για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της πανδημίας. Επιπροσθέτως, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ανακοίνωσε επέκταση του προγράμματος νομισματικής χαλάρωσης για την στήριξη των κρατών-μελών εντάσσοντας και τα ελληνικά ομόλογα ως πράξη εμπιστοσύνης.  
          Ωστόσο, υπήρξε ένα ζήτημα στο δημόσιο διάλογο που επανέφερε στην επιφάνεια εντάσεις και διαφωνίες, η έκδοση κορωνο-ομολόγου. Για ακόμη μία φορά εμφανίστηκε στο προσκήνιο διχαστική ρητορική περί ύπαρξης μπλοκ εντός ΕΕ. Από την μία πλευρά, οι χώρες του Νότου με προεξάρχουσα την Ιταλία και την υποστήριξη της Ελλάδας, τόνισαν την αναγκαιότητα έκδοσης κορωνο-ομολόγου για την στήριξη των οικονομιών τους λόγω της πανδημίας και της ύφεσης. Από την άλλη πλευρά χώρες όπως η Ολλανδία, η Γερμανία και η Φινλανδία ήταν αρνητικές στην έκδοσή του προτάσσοντας τον ηθικό κίνδυνο, πως λόγω αμοιβαιοποίησης του χρέους κάποια κράτη-μέλη θα έμπαιναν στον πειρασμό να αυξήσουν το δημόσιο δανεισμό τους.
          Τελικά, στην  τελευταία συνεδρίαση του συμβουλίου υπουργών οικονομικών των κρατών-μελών, αποφασίστηκε ένα πακέτο διάσωσης περίπου 500 δις που θα κατανέμεται μεταξύ πιστώσεων της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και δανείων του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Στήριξης, το οποίο πρόκειται να εξειδικευθεί το επόμενο διάστημα.
         Όμως, σε μία ακόμη κρίση στην Ευρωπαϊκή Ένωση οι εθνικές προτεραιότητες φαίνεται να κερδίζουν έδαφος έναντι της αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών-μελών. Η ΕΕ φαίνεται να χάνει τον βηματισμό της. Πολλοί αναλυτές υποστηρίζουν την άποψη πως θα πρέπει να υπάρξει μία θεμελιακή συζήτηση για το μέλλον της Ένωσης. Ποια ΕΕ θέλουμε; Θέλουμε να καταστεί η Ευρωπαϊκή Ένωση ομοσπονδιακό κράτος; Θέλουμε λιγότερη Ευρώπη; Η επόμενη μέρα της πανδημίας του κορωνοϊού συνιστά μία σημαντική ευκαιρία γόνιμου διαλόγου για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης.           

Γιάννης Καμπόλης, Πολιτικός Επιστήμονας

Πηγή εικόνας: https://www.google.com/search?q=%CF%80%CE%B1%CE%BD%CE%B4%CE%B7%CE%BC%CE%B9%CE%B1+%CE%BA%CE%B1%CE%B9+%CE%B5%CF%85%CF%81%CF%89%CF%80%CE%B1%CE%B9%CE%BA%CE%B7+%CE%B5%CE%BD%CF%89%CF%83%CE%B7&tbm=isch&ved=2ahUKEwjIyuH9-6PpAhUL-4UKHeMtArwQ2-cCegQIABAA&oq=%CF%80%CE%B1%CE%BD%CE%B4%CE%B7%CE%BC%CE%B9%CE%B1+%CE%BA%CE%B1%CE%B9+%CE%B5%CF%85%CF%81%CF%89%CF%80%CE%B1%CE%B9%CE%BA%CE%B7+%CE%B5%CE%BD%CF%89%CF%83%CE%B7&gs_lcp=CgNpbWcQAzoECCMQJ1CzqlJYjYZTYNeHU2gOcAB4AIABtQGIAd0XkgEEMC4yNZgBAKABAaoBC2d3cy13aXotaW1n&sclient=img&ei=Zii1Xsj_J4v2lwTj24jgCw&bih=939&biw=1680&rlz=1C1GIGM_enGR866GR866#imgrc=_yGR8ClbuG7-5M

(Visited 87 times, 1 visits today)

Κλείσιμο