Written by 3:37 μμ Αρθρογραφία, Βέτα Μαρτσούκου, Επικαιροτητα

Οι ευθύνες του πολιτικού | Βέτα Μαρτσούκου

Οι πολιτικοί οφείλουν να αποτελούν παράδειγμα και πρότυπο, προωθώντας την αρχή της ισότητας, την τήρηση της νομιμότητας , συστατικά απαραίτητα για τη δημοκρατία.

Μπορεί από την νεωτερικότητα και ύστερα, να έχει επικρατήσει στα περισσότερα κράτη το νομιμοποιητικό μοντέλο εξουσίας (όπως αναφέρει ο Weber) και έτσι η ιδέα του χαρισματικού ηγέτη ως “μεσσία” να έχει εγκαταλειφθεί, όμως ο ρόλος του πολιτικού για τη διατήρηση της ισορροπίας στο κοινωνικό σύνολο παραμένει ιδιαίτερα σημαντικός, ιδιαίτερα σε δημοκρατικά πολιτεύματα.

Ο ρόλος του αιρετού εκπροσώπου του λαού, ανεξάρτητα από την θέση του έχει αποτελέσει από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, σημείο αναφοράς σε συζητήσεις και μελέτες. Βλέπουμε για παράδειγμα, ότι η ιδέα του καλού και ηθικού ηγέτη, έχει αποτελέσει κεντρικό θέμα στις πραγματείες του Πλάτωνα. Στην πλατωνική Πολιτεία, οι καλύτεροι ηγέτες είναι εφοδιασμένοι με ηθικές αρετές, διοικητικές και πολεμικές ικανότητες, πειθαρχία, γνώσεις και ευφυΐα. Επιπλέον, ο Πλάτωνας θέτει βασικές προϋποθέσεις για αυτούς που θα αναλάβουν την ηγεσία της πόλης. Μία από αυτές είναι να μην έχουν δημιουργήσει οικογένεια και να μην έχουν κανένα περιουσιακό στοιχείο, ούτως ώστε να μην υπάρξει ο κίνδυνος της διαφθοράς και της ευνοϊκής μεταχείρισης των συγγενών. Επιπλέον, μια ακόμη προϋπόθεση, είναι να κρίνονται και να επιλέγονται μέσα από επίπονες και αυστηρές διαδικασίες για να φανεί αν είναι ικανός και άξιος να διοικήσει. Για τον Πλάτωνα βέβαια, στο ιδανικό πολίτευμα της Πολιτείας, οι ηγέτες δεν εκλέγονται αλλά επιλέγονται με κριτήριο την καταλληλότητα και την ικανότητα τους. Τι γίνεται σήμερα; Πως επιλέγουμε εμείς έναν πολιτικό στις μέρες μας;

Σε φιλελεύθερες δημοκρατικές κοινωνίες, που σέβονται και ασπάζονται την διαφορετικότητα και την ισότητα, ο πολιτικός, δεν πρέπει να πληροί συγκεκριμένες τυπικές προϋποθέσεις (πχ τίτλους πτυχίων, συγκεκριμένη οικογενειακή κατάσταση, φύλο κλπ.), αρκεί να έχει την εμπιστοσύνη του λαού. Όμως, ακόμα και στις μέρες μας, έχει επικρατήσει μια άτυπη αλλά ουσιαστική αντίληψη για το πως πρέπει να είναι ένας αιρετός εκπρόσωπος των πολιτών τόσο σε εθνικό όσο και σε τοπικό επίπεδο. Η εν λόγω αντίληψη, φυσικά διαφοροποιείται ανά άτομο καθώς επιφορτίζεται από τον υποκειμενικό παράγοντα, όμως στη βάση του παραμένει ίδια (συνήθως), καθώς επηρεάζεται από τις βασικές ιδέες του δημοκρατικού πολιτεύματος. Ποιες είναι οι “αρετές” αυτής της αντίληψης;

Αρχικά, είναι σημαντικό οι αιρετοί εκπρόσωποι, να λαμβάνουν αποφάσεις εφόσον εξηγήσουν πρώτα το λόγο για τον οποίο προβαίνουν σε αυτές . Η αιτιολόγηση των μέτρων που θεσπίζουν είναι σημαντικός νομιμοποιητικός παράγοντας, ενισχύοντας μάλιστα τη διαφάνεια και την εμπιστοσύνη στους θεσμούς. Επιπλέον, μολονότι το Σύνταγμα, αναφέρει ότι οι επιλογές και οι αποφάσεις λαμβάνονται κατά συνείδηση, ο λαός, περιμένει από τους αιρετούς εκπροσώπους του, να αποφασίζουν με “συνέπεια λόγων και έργων” και να υλοποιούν όλα όσα τους είχανε υποσχεθεί στις προγραμματικές τους δηλώσεις. Ακολουθώντας αυτόν το κανόνα, οι αιρετοί εκπρόσωποι του λαού, θα πρέπει, πέρα από νομοθέτες, να αποτελούν και εφαρμοστές των νόμων, που οι ίδιοι θέτουν. Αυτή η προϋπόθεση είναι απαραίτητη, καθώς, αν ο ίδιος δεν εφαρμόζει αυτά που αποφασίζει, τότε εύλογα, το ίδιο θα κάνουν και οι υπόλοιποι πολίτες. Οι πολιτικοί οφείλουν να αποτελούν παράδειγμα και πρότυπο, προωθώντας την αρχή της ισότητας, την τήρηση της νομιμότητας , συστατικά απαραίτητα για τη δημοκρατία και παράλληλα οφείλουν να εξετάζουν πολύ καλά την πολιτική τους ατζέντα προτού διαμορφώσουν την δημόσια πολιτική.

Όμως, η θεωρία από την πράξη διαφέρουν πολύ. Στη σημερινή εποχή ο έλεγχος της νομιμότητας και της διαφάνειας της πολιτικής μπορεί να είναι τόσο δύσκολη όσο και εύκολη υπόθεση συγχρόνως. Παρ’ όλα αυτά, η δημοκρατία μέσα από την ελευθερία λόγου, την πρόσβαση στην ενημέρωση και τις δημοκρατικές ελευθερίες και διαδικασίες, προσφέρει στον λαό τα εφόδια προκειμένου να αποφασίζει, μέσω της εκλογής, η οποία αποτελεί πράξη εμπιστοσύνης αλλά και πράξη λογοδοσίας συγχρόνως.

Βέτα Μαρτσούκου, Φοιτήτρια Πολιτικών Επιστημών

Πηγή Εικόνας: https://www.google.com/search?q=%CE%B2%CE%BF%CF%85%CE%BB%CE%B7&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ved=2ahUKEwi4hJek9LrpAhWrA2MBHRL7CT4Q_AUoAXoECBcQAw&biw=1366&bih=625#imgrc=ebCVSs3Sq9aL_M&imgdii=3DBNH9n93YGUUM

(Visited 54 times, 1 visits today)

Κλείσιμο