Written by 12:56 μμ Αρθρογραφία, Επικαιροτητα, Θανάσης Σκούφιας

Ο κίνδυνος της… Γνώσης| Θανάσης Σκούφιας

Ο ρόλος των εξουσιών είναι σαφής. Η διάκριση τους συνιστά ούτως ή άλλως ακρογωνιαίο λίθο της Δημοκρατίας και η παραμικρή ανάμειξη μιας εξουσίας στο πεδίο μιας άλλης, ακόμη και στον ελάχιστο βαθμό, πυροδοτεί κοινωνικές εντάσεις.

               Ο αρχαίος σοφιστής Πρωταγόρας είχε εκφράσει την αντίληψη του για τη Δικαιοσύνη, εξαίροντας τον διττό της ρόλο. Αφενός, η επιβολή μιας ποινής σε κάποιον παραβάτη απέβλεπε στη τιμωρία και συμμόρφωσή του, αφετέρου αποτελούσε τον πιο ενδεδειγμένο τρόπο ώστε να παραδειγματιστεί η υπόλοιπη κοινωνία. Με αυτό το τρόπο ικανοποιούνταν και το αίσθημα Δικαίου. Η άποψη αυτή, μάλιστα, αποδέσμευε και την Δικαιοσύνη από την «εκδικητική» διάθεση που ενδεχομένως διακατείχε το θύμα, επιτελώντας έτσι το σκοπό της στο ακέραιο. Η ίδια αντίληψη ως προς το ρόλο της Δικαιοσύνης παραμένει μέχρι και σήμερα σε κάθε ευνομούμενο κράτος.

               Στην Ελλάδα, από τις  28/3/2019 έως τις 9/4/2019 διεξήχθη έρευνα από το  Συμβούλιο της Ευρώπης για τις συνθήκες που επικρατούν στα σωφρονιστικά ιδρύματα της χώρας. Το πόρισμα που εκδόθηκε μετά από την έρευνα της αρμόδιας επιτροπής ανέδειξε σημαντικά προβλήματα. Μεταξύ άλλων, αναφέρεται η κακομεταχείριση των κρατουμένων, η έλλειψη στις υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης στις φυλακές καθώς και ο υπερπληθυσμός στις φυλακές Κορυδαλλού και Θεσσαλονίκης. Οι δύο αυτές φυλακές, μάλιστα, λειτουργούν, σύμφωνα πάντα με το ίδιο πόρισμα, με ποσοστό άνω του 140% της χωρητικότητάς τους.

               Στις φυλακές του Κορυδαλλού, μετά και την έξαρση της επιδημίας του Covid-19 στην Ελλάδα, οι κρατούμενοι προχώρησαν σε κινητοποίηση διαμαρτυρόμενοι για την ανάγκη αποσυμφόρησης των φυλακών. Εκπρόσωπος τους επιλέχθηκε ο κρατούμενος Βασίλης Δημάκης. Ένας άνθρωπος που διέπραξε ποινικά εγκλήματα και για το λόγο αυτό τιμωρείται δικαίως. Η ιδιαιτερότητα του συγκεκριμένου κρατούμενου έγκειται στο ότι ο ίδιος φοιτά στο ΕΚΠΑ, στο τμήμα Πολιτικών Επιστημών και Δημόσιας Διοίκησης. Έχοντας, λοιπόν, ως εφόδιο τις γνώσεις που απέκτησε στη διάρκεια των μαθημάτων του, πρωτοστάτησε στο αίτημα των συγκρατουμένων του. Αποφάσισε δηλαδή, για χάρη και των υπόλοιπων έγκλειστων να αξιοποιήσει τις γνώσεις του.

               Ο Βασίλης Δημάκης το βράδυ της Μεγάλης Πέμπτης (16/4/20) μεταφέρθηκε στις φυλακές Γρεβενών. Μονάχα αυτός. Απαντώντας το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη στο λόγο μετακίνησης του, ανέφερε ότι η απόφαση αυτή ελήφθη δεδομένης της ανάγκης αποσυμφόρησης των φυλακών εξ αιτίας της πανδημίας. Η απάντηση αυτή βέβαια ήταν διαμετρικά αντίθετη ως προς την κοινή απόφαση των σωφρονιστικών ιδρυμάτων, τα οποία στο πλαίσιο αντιμετώπισης της εξάπλωσης του Covid-19, διέκοψαν τις μεταγωγές κρατουμένων. Η μεταγωγή του, επομένως, αποδεικνύει το ότι είτε ο Δημάκης είχε προσβληθεί από τον ιό και έπρεπε να απομακρυνθεί από τους υπόλοιπους κρατούμενους, είτε το ότι οι συγκρατούμενοι του ήταν φορείς του ιού και κρίθηκε αναγκαία η μεταφορά του για την διαφύλαξη της υγείας του. Όμως τίποτα από τα δύο δεν ισχύει.

               Η μεταγωγή του, λαμβάνοντας υπόψιν το ότι ο εν λόγω κρατούμενος εισήχθη στο ΕΚΠΑ τον Αύγουστο του 2017 μέσω των πανελλαδικών εξετάσεων με απολυτήριο λυκείου 19.9,  προσδίδει μια ιδιαιτέρως σημαντική διάσταση στην περίπτωση του. Για τις εξαιρετικές του επιδόσεις μάλιστα ως μαθητής, αλλά και σαν φοιτητής έλαβε έπαινο από την ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων ενώ του παραχωρήθηκε και υποτροφία από το ΙΚΥ. Ο ίδιος αποτελεί βάση των επιδόσεων του ένα αξιοζήλευτο πρότυπο για κάθε φοιτητή.

               Η απόφαση όμως να μεταφερθεί στα Γρεβενά αναιρεί εκκωφαντικά ακόμη και την θεμελιώδη αντίληψη του Πρωταγόρα σε σχέση με το διπλό ρόλο της Δικαιοσύνης. Ενώ δηλαδή ο Δημάκης καταδικάστηκε για τα εγκλήματα του και εξέτιε την ποινή του (τιμωρία και σωφρονισμός), η στάση που διατήρησε εκπροσωπώντας τους συγκρατούμενούς του, κατέστη ενοχλητική. Κρίθηκε δηλαδή ο ίδιος ως υποκινητής μιας αναστάτωσης εντός των φυλακών. Βασιζόμενος σε γνώσεις που αφομοίωσε μελετώντας εσώκλειστος στο κελί του, υπερασπίστηκε τα αιτήματα όλων των κρατουμένων. Μάλιστα, ενώ θα μπορούσε να αναδεικνύεται και ως παράδειγμα προς μίμηση από τις αρχές, καθώς πέτυχε να αλλάξει συθέμελα τον τρόπο σκέψης και ζωής του (παραδειγματισμός της κοινωνίας αλλά και έγκλειστων), τιμωρήθηκε με την μεταγωγή του σε άλλες φυλακές. Η πανεπιστημιακή μόρφωση ήδη φαίνονταν πως απέδιδε καρπούς, καθιστώντας τον πιο ώριμο και πιο έτοιμο  για την επανένταξη στο κοινωνικό σύνολο μετά την αποφυλάκιση του.

               Ενώ βρισκόταν στα Γρεβενά, ξεκίνησε απεργία πείνας και δίψας απαιτώντας την επιστροφή του στις Φυλακές Κορυδαλλού προκειμένου αφενός να είναι κοντά στο πανεπιστήμιο του και αφετέρου να αξιοποιήσει την υποτροφία του ΙΚΥ (βασική προϋπόθεση για υπότροφο του ΙΚΥ είναι η φυσική του παρουσία, καθώς δεν παραχωρείται για εξ αποστάσεως φοίτηση). Ένα συμπέρασμα σε συνάρτηση με όσα προκύπτουν από τα παραπάνω είναι πως η έννομη τάξη αντιμετώπισε με «εκδικητική» διάθεση τον Δημάκη. Έχει πολύ ενδιαφέρον πως και ο ίδιος στη πρώτη του πολιτική δήλωση ανέφερε «δεν θα με κάνετε αυτό που ήμουν», θέλοντας να υπογραμμίσει την ειλικρινή του μετάλλαξη. Μια μετάλλαξη μη καλοδεχούμενη, όπως φάνηκε.

               Το αίτημα του έγινε δεκτό και στις 30/4/20 αποφασίστηκε η επιστροφή του στις φυλακές του Κορυδαλλού. Αυτό βέβαια οφείλεται και στην εκτεταμένη δημοσιοποίηση που έλαβε το θέμα, στα social media κυρίως. Η επιστροφή του στον Κορυδαλλό αποτελεί μια προσωπική του νίκη. Η υπόθεση του όμως συνολικά αναγάγει, μεταξύ άλλων, και την ανάγκη διατήρησης της διάκρισης των εξουσιών. Και αυτό αποδεικνύεται από το ότι ενώ η Δικαιοσύνη τον καταδίκασε για τα αδικήματα του ορίζοντας τη ποινή του, η διεύθυνση των φυλακών ούσα υπόλογη στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη –εκτελεστική εξουσία- , τεκμηρίωσε την ενόχληση της αποφασίζοντας την μεταγωγή του. Αυτό βέβαια λειτούργησε ως μια επιπλέον τιμωρία για τον Δημάκη.

               Ο ρόλος των εξουσιών είναι σαφής. Η διάκριση τους συνιστά ούτως ή άλλως ακρογωνιαίο λίθο της Δημοκρατίας και η παραμικρή ανάμειξη μιας εξουσίας στο πεδίο μιας άλλης, ακόμη και στον ελάχιστο βαθμό, πυροδοτεί κοινωνικές εντάσεις. Ο Βασίλης Δημάκης είναι μέλος της ακαδημαϊκής κοινότητας της χώρας και αυτό δεν αναιρεί σε καμία περίπτωση τα εγκλήματα του, για τα οποία έχει λογοδοτήσει. Ούτε όμως είναι ορθό τα εγκλήματα του να αποτελέσουν τροχοπέδη της συνεχούς εξέλιξης που επιδεικνύει. Η δύναμη της γνώσης αλλά και η εφαρμογή της είναι το πιο δυνατό όπλο στη φαρέτρα του κάθε ανθρώπου. Για ορισμένους όμως αποτελεί απειλή…

Θανάσης Σκούφιας, Φοιτητής Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών

Πηγή εικόνας: https://www.google.com/search?q=%CE%B3%CE%BD%CF%89%CF%83%CE%B7&rlz=1C1GIGM_enGR866GR866&sxsrf=ALeKk01W4NXbE4wk3WOyzDJtLhTDhf57Kg:1588769606124&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ved=2ahUKEwjo2oKApJ_pAhXGX8AKHae1BmAQ_AUoAXoECA4QAw&biw=1680&bih=939#imgrc=UJiH_d-rTZhEVM

(Visited 75 times, 1 visits today)

Κλείσιμο