Written by 2:54 μμ Επικαιροτητα, Μιχάλης Κατσικαρέλης, Σαν Σήμερα

Η τελική λήψη απόφασης του Υψηλάντη στις 16 Φεβρουαρίου του 1821 για έναρξη της Επανάστασης από την Μολδοβλαχία | Μιχάλης Κατσικαρέλης

Στις 16 Φεβρουαρίου του 1821 ο Υψηλάντης πήρε την τελική απόφαση να κινηθεί προς το Ιάσιο, την πρωτεύουσα της Μολδαβίας μέσα στις επόμενες πέντε ημέρες

Το Φεβρουάριο του 1821 η ελληνική επαναστατική οργάνωση Φιλική Εταιρία είχε καταφέρει να απλώσει το δίχτυο των μελών της σε ένα μεγάλο μέρος της Βαλκανικής, στην Ρωσία αλλά και στις σημαντικότερες ευρωπαϊκές πόλεις. Στη σύναξη των κυριοτέρων στελεχών της στο Ισμαήλι της Βεσσαραβίας στις 7 Οκτωβρίο του 1820,[1]  είχε αποφασιστεί αρχικά το εναρκτήριο έναυσμα της Ελληνικής Επανάστασης να δοθεί την Πελοπόννησο, αμέσως μετά την έλευση του Γενικού επιτρόπου Αλέξανδρου Υψηλάντη μέσω της Τεργέστης με «καλά αρματωμένο καράβιον[2] Στην απόφασή της έναρξης της Επανάστασης από αυτήν Πελοπόννησο βάρυνε πολύ η συντριπτική αναλογία πληθυσμών Ελλήνων και Οθωμανών σε αυτήν, που ήταν υπέρ των Ελλήνων αλλά και οι διαβεβαιώσεις του Αρχιμανδρίτη Γεώργιου Δίκαιου ή Παπαφλέσσα για την ετοιμότητα της προπαρασκευής της παρά τις απόψεις πολλών ειδημόνων για το αντίθετο.

Η ακριβής ημερομηνία ενάρξεως δεν είχε ορισθεί στο Ισμαήλι καθώς διάχυτο ήταν το συναίσθημα ότι οι ετοιμασίες σε όλα τα επίπεδα έπρεπε να συνεχισθούν παράλληλα με την συγκέντρωση χρηματικών κεφαλαίων απαραίτητων για τις πολεμικές ενέργειες. Σταδιακά η άποψη του Αλέξανδρου Υψηλάντη μεταβλήθηκε στα τέλη του 1820, βρίσκοντας προσφορότερη την έναρξη από τις παραδουνάβιες Ηγεμονίες της Μολδαβίας και τις Βλαχίας και στην εν συνεχεία την κάθοδο του στην Ελλάδα. Στην μεταβολή αυτή συντέλεσαν ένα πλήθος παραγόντων: από το 1717 δεν επιτρέπονταν η είσοδος του Οθωμανικού στρατού εκεί παρά μόνο με ρητή συγκατάθεση της Ρωσίας, ενώ από τον Νοέμβριο του 1820 ο ηγεμών της Μολδαβίας Μιχαήλ Σούτσος είχε προσηλυτιστεί στην Φιλική Εταιρία δίνοντας στους επίδοξους επαναστάτες ένα ασφαλές ορμητήριο και παρέχοντας έναν ετοιμοπόλεμο στρατό από πεζούς και ιππείς της Ηγεμονίας.

Πηγή:  Εθνικό Ιστορικό Μουσείο
Πηγή Εικόνας: https://www.google.com/search?q=%CE%B1%CE%BB%CE%AD%CE%BE%CE%B1%CE%BD%CE%B4%CF%81%CE%BF%CF%82+%CF%85%CF%88%CE%B7%CE%BB%CE%AC%CE%BD%CF%84%CE%B7%CF%82&tbm=isch&ved=2ahUKEwjy54HOp_PuAhUUbRoKHXZyAb4Q2-cCegQIABAA&oq=%CE%B1%CE%BB%CE%AD%CE%BE%CE%B1%CE%BD%CE%B4%CF%81%CE%BF%CF%82+%CF%85%CF%88%CE%B7%CE%BB%CE%AC%CE%BD%CF%84%CE%B7%CF%82&gs_lcp=CgNpbWcQAzoECCMQJzoGCAAQBxAeUJbOBlje_QZgl_8GaAtwAHgAgAHDAYgB1BeSAQQwLjI0mAEAoAEBqgELZ3dzLXdpei1pbWfAAQE&sclient=img&ei=sUwuYLLLIpTaafbkhfAL&bih=969&biw=1903&rlz=1C1CHBD_enGR919GR919&hl=el#imgrc=vlvRLCG-9PK7OM&imgdii=8AsjQXiuMxiZ_M

Τα μέλη της Φιλικής Εταιρίας εξαπλώθηκαν με ακόμα μεγαλύτερους ρυθμούς τον Ιανουάριο του 1821 προετοιμαζόμενοι συνεχώς αλλά και πιέζοντας για την μη περεταίρω καθυστέρηση της Επανάστασης καθώς υπήρχε πάντα η πιθανότητα να αποκαλυφθούν τα πάντα στις Οθωμανικές Αρχές και το Κίνημα να πληγεί εν τη γενέσει του. Σύμφωνα με το «Σχέδιον Γενικόν» [3] οι πρώτες εχθροπραξίες προέβλεπαν παράλληλα τον εμπρησμό του Οθωμανικού στόλου, κοινή σύμπραξη με την Σερβία που τότε ήταν αυτόνομη έχοντας στρατό με αποδεδειγμένη πολεμική αξία αλλά και την πιθανή συνεργασία βουλγαρικά στρατιωτικά σώματα. Για τον σκοπό αυτό δημιουργήθηκε μια Συνθήκη Συμμαχίας με την Σερβία που θα παραδιδόταν στην ηγεσία της στα μέσα Ιανουαρίου του 1821. Με τον θάνατο μάλιστα του ηγεμόνα της Βλαχίας Αλέξανδρου Σούτσου ήταν πλέον εφικτή η συνεργασία του τοπικού οπλαρχηγού Θεόδωρου Βλαδιμηρέσκου για εξέγερση στην Μικρή Βλαχία. Η συνέλευση των Προκρίτων και Αρχιερέων στην Βοστίτσα στα τέλη του  Ιανουαρίου του 1821 κινήθηκε στο κλίμα αυτό ακριβώς ενώ ξεκαθαρίστηκε από τον Υψηλάντη ότι το κίνημα θα λάβει χώρα τον Μάρτιο του 1821.

Προετοιμασίες όμως τέτοιου μεγέθους ήταν εξαιρετικά δύσκολο να περάσουν απαρατήρητες από τα Οθωμανικά όμματα καθώς ανησυχητικά μηνύματα από την Κωνσταντινούπολη περί αποκάλυψης της Φιλικής Εταιρίας, έφτασαν στο Κίσνοβο όπου ο Υψηλάντης είχε στήσει το τελικό Στρατηγείο του. Ο θάνατος του απεσταλμένου του Υψηλάντη, Αριστείδη Παππά στην Κράϊοβα της Βλαχίας, όπου μετέφερε την αλληλογραφία προς την Σερβία αλλά και του Δημητρίου Ύπατρου που μετέφερε γράμματα προς τους Φιλικούς της Νάουσας έβαλαν σε μεγάλο κίνδυνο τις μυστικές προετοιμασίες. Ο Ηγεμών Μιχαήλ Σούτσος ενημέρωσε τον Υψηλάντη για την ανάγκη δράσης το συντομότερο.

Πηγή Εικόνας: https://www.google.com/search?q=%CF%85%CF%88%CE%B7%CE%BB%CE%AC%CE%BD%CF%84%CE%B7%CF%82&tbm=isch&chips=q:%CF%85%CF%88%CE%B7%CE%BB%CE%AC%CE%BD%CF%84%CE%B7%CF%83,online_chips:%CE%B1%CE%BB%CE%AD%CE%BE%CE%B1%CE%BD%CE%B4%CF%81%CE%BF%CF%83:j3ExtxAZFXo%3D&rlz=1C1CHBD_enGR919GR919&hl=el&sa=X&ved=2ahUKEwj1-am4p_PuAhWFwoUKHcgwAVYQ4lYoAXoECAEQGw&biw=1903&bih=969#imgrc=Sk0zGQuiS-s4HM

Υπό τις παρούσες συνθήκες η κήρυξη της Επανάστασης δεν έπαιρνε πλέον αναβολή αφού αν καθυστερούσε, θα χάνονταν το στοιχείο του αιφνιδιασμού. Στις 16 Φεβρουαρίου του 1821 ο Υψηλάντης πήρε την τελική απόφαση να κινηθεί προς το Ιάσιο, την πρωτεύουσα της Μολδαβίας μέσα στις επόμενες πέντε ημέρες. Η επιστολή του προς τον Εμμανουήλ Ξάνθο, από τους ιδρυτές Φιλικούς, ήταν ιδιαιτέρως επιτακτική  λόγω των περιστάσεων:

«Τῲ  Κυρίῳ Ἐμμ. Ξάνθῳ. Εἰς Ἰσμαήλ

Ἀγαπητὲ Ξάνθε,

Ἀμέσως ὁποῦ λάβεις την παροῦσάν μου να σηκοθῇς καὶ μετὰ τοὺ κυρὶου Καλαματιανοῦ[4] νὰ προφθάσης ἐδὼ το ὁγληρορώτερον, χωρίς τὴν παραμικρὰν ἄργηταν, ἐπειδὴ και ἔχω ταὴν μεγαλητέραν χρείαν νὰ σᾶς ἐνταμώσω καὶ τοὺς δύο, καὶ μἠτε στιγμήν νὰ μὴν ἁργοπορήσετε….».[5]

Δύο μέρες αργότερα επιζητώντας να ενημερώσει τους υπεύθυνους για την πολεμική προσπάθεια στο Ιάσιο στέλνει την ακόλουθη επιστολή :

«Κύριοι Ἀρχηγοί!

Κατὰ τάς εἰδήσεις, τὰς ὁποίας ἕλαβον ἀπ’ὅλα τὰ μἐρη τῆς φἰλης ἡμῶν Πατρίδος, τὸ Πρᾶγμα δὲν ἐπιδέχεται πλέον τὴν παραμικρὰν ἀργοπορίαν· διὸ καὶ ἠ κίνησις ἡμῶν ἅφευκτος. Ὅθεν δὸσατε ἀκρόασιν εἰς τοὺς ἐπιφὲροντας το παρόν μου Κυρὶους Δοῦκαν καὶ Ὀρφανὸν, καὶ κατὰ τοὺς λόγους αὐτῶν θέλετε ἐνεργήσει ἐτοιμαζόμενοι, ὅσον ἐνδέχεται, μυστικῶς, και περιμένοντας την τελευταίαν μου Προσταγὴν, τὴν ὀποὶαν θέλω σᾶς στείλη κατ’αὐτὰς, διὰ νὰ κινηθῆτε.

Ἕρρωσθε καὶ κραταιοῦσθε!

Κισνεύη, τῇ 18 Φευρουαρὶου,1821,

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΥΨΗΛΑΝΤΗΣ»[6]

Στις 22 Φεβρουαρίου ο Αλέξανδρος Υψηλάντης εισήλθε στο Ιάσιο[7] πλαισιωμένος από τους αδελφού του κηρύττοντας εν συνεχεία την Επανάσταση στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες. Την επομένη(14 Φεβρουαρίου)  εξέδωσε την προκήρυξη «Μάχου Υπερ Πίστεως Και Πατρίδος»[8] με την οποία καλούσε όλους τους Έλληνες να καταταγούν στο στρατό του. Η αντίστροφη μέτρηση προς την γέννηση του Ελληνικού κράτους είχε αρχίσει…


[1] Τσίμπανη-Δάλλα (2000) κα.

[2] Φιλήμων (1834) 203.

[3] Τσίμπανη-Δάλλα (2000) κδ.

[4] Εξέχων οργανικό μέλος της Φιλικής Εταιρίας.

[5] Τσίμπανη-Δάλλα (2000) 95.

[6] Φιλήμων 301-302.

[7] Μαραβελέας (1983) 71.

[8] Μαραβελέας (1983) 72.

Βιβλιογραφία

  • Μαραβελέα Γ.Α.(1983), Η Επανάσταση του 1821 σε σαράντα μονογραφίες, Αθήνα:Γ.Ε.Σ.
  • Φιλήμων Ι.(1834), Δοκίμιον Ιστορικόν περί της Φιλικής Εταιρίας, Ναύπλιο:Τυπογραφίο Κονταξή και Λουλάκη
  • Τσίμπανη-Δάλλα Τ.(2000), Αρχείον Εμμανουήλ Ξάνθου, β’ και γ’ τόμοι, Αθήνα:Ιστορική και Εθνολογική Εταιρία Ελλάδος.

Μιχάλης Κατσικαρέλης, Ιστορικός

Πηγή Εικόνας: https://www.google.com/search?q=%CE%B1%CE%BB%CE%AD%CE%BE%CE%B1%CE%BD%CE%B4%CF%81%CE%BF%CF%82+%CF%85%CF%88%CE%B7%CE%BB%CE%AC%CE%BD%CF%84%CE%B7%CF%82&tbm=isch&ved=2ahUKEwjy54HOp_PuAhUUbRoKHXZyAb4Q2-cCegQIABAA&oq=%CE%B1%CE%BB%CE%AD%CE%BE%CE%B1%CE%BD%CE%B4%CF%81%CE%BF%CF%82+%CF%85%CF%88%CE%B7%CE%BB%CE%AC%CE%BD%CF%84%CE%B7%CF%82&gs_lcp=CgNpbWcQAzoECCMQJzoGCAAQBxAeUJbOBlje_QZgl_8GaAtwAHgAgAHDAYgB1BeSAQQwLjI0mAEAoAEBqgELZ3dzLXdpei1pbWfAAQE&sclient=img&ei=sUwuYLLLIpTaafbkhfAL&bih=969&biw=1903&rlz=1C1CHBD_enGR919GR919&hl=el#imgrc=ksNqlom2DmZ-hM

(Visited 64 times, 2 visits today)

Κλείσιμο