Written by 1:12 μμ Αρθρογραφία, Βέτα Μαρτσούκου, Επικαιροτητα

Η σημασία της υγείας στην Ευρωπαϊκή Ένωση | Βέτα Μαρτσούκου

Η ευρωπαϊκή ένωση, φαινόταν μέχρι πρότινος να δοκιμάζεται κυρίως από την οικονομική κρίση, όμως η απειλή του νέου ιού (covid-19) είναι αυτή που τελικά δοκιμάζει με τον πιο σκληρό τρόπο τις αντοχές και τις δυνατότητες του σύγχρονου ευρωπαϊκού μοντέλου. Εξετάζοντας την πορεία της Ένωσης, γίνεται αντιληπτό, ότι οι θεμελιωτές της ευρωπαϊκή ιδέας, όταν υπέγραφαν τη συνθήκη της Ρώμης το 1957, είχαν στο μυαλό τους την ανάπτυξη και την εξέλιξη μιας Ενιαίας Οικονομικής Κοινότητας, γι’ αυτό το λόγο τα άρθρα της εν λόγω συνθήκης, αφορούσαν κυρίως οικονομικά θέματα. Όμως, δεν άργησε να δημιουργηθεί η ανάγκη για την κάλυψη υγειονομικών αναγκών, που μέχρι τότε δεν αποτελούσαν μια από τις βασικές προτεραιότητες της Κοινότητας.

Η αρχή για ανάπτυξη κοινής ευρωπαϊκής πολιτικής σε θέματα υγείας, έγινε δειλά με την θέσπιση του Κοινωνικού Χάρτη το 1989, ο οποίος προέβλεπε την ταυτόχρονη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των εργαζομένων. Πιο αποφασιστικό ήταν το βήμα, που έλαβε η Κοινότητα με τη Συνθήκη του Μάαστριχ το 1993. Αναλυτικότερα στο άρθρο 129 της Συνθήκης, υπογραμμίστηκε η ανάγκη για συνεργασία μεταξύ των κρατών-μελών, για την επίτευξη ενός υψηλού επιπέδου υγείας. Στην πράξη, διαμορφώθηκε ένα ενιαίο πλαίσιο δράσεων για τον τομέα της υγείας, ιδιαίτερα στον τομέα των μελετών και των δημοσκοπήσεων για την κατάσταση υγείας των Ευρωπαίων πολιτών, παραβλέποντας όμως την ταυτόχρονη εναρμόνιση της νομοθεσίας. Αργότερα η συνθήκη του Άμστερνταμ, με το άρθρο 152, έθεσε νέους στόχους, μεταξύ άλλων, την πρόληψη ασθενειών, την υιοθέτηση κοινής στρατηγικής και την βελτίωση στον τομέα της δημόσιας υγείας. Σε αυτό το σημείο αξίζει να σημειωθεί ότι, η Επιτροπή τον Μάιο του 2000, έλαβε δράσεις που τόνιζαν τη σημασία της ενημέρωσης και της πρόληψης των πολιτών.

Σήμερα σύμφωνα με το ισχύον ενωσιακό δίκαιο, το οποίο αποβλέπει στη βελτίωση της δημόσιας υγείας, προβλέπεται ο συντονισμός δράσεων για την πρόληψη οποιασδήποτε ασθένειας διερευνώντας τους τρόπους μετάδοσης και προωθώντας την ενημέρωση στον τομέα της υγείας (άρθρο 168 για τη δημόσια υγεία). Επιπλέον, προβλέπεται η επαγρύπνηση για σοβαρές διασυνοριακές απειλές κατά της υγείας, την κήρυξη συναγερμού σε περίπτωση τέτοιων απειλών και την αντιμετώπισή τους. Στο πλαίσιο αυτό, ενθαρρύνεται η συνεργασία κρατών μελών και η λήψη μέτρων για τη βελτίωση και την καταπολέμηση των σοβαρών διασυνοριακών ασθενειών. Επιπροσθέτως, πρέπει να τονιστεί, ότι η δράση της Ένωσης αναπτύσσεται χωρίς να θίγονται οι ευθύνες των κρατών μελών για τη διαμόρφωση της πολιτικής τους στη δημόσια υγεία και την οργάνωση των υπηρεσιών τους.

Τί συνέβη όμως τελικά στην περίπτωση του κορωνοϊού; Ποια ήταν τα μέτρα που έλαβε η Ευρωπαϊκή Ένωση για την αντιμετώπιση της εξάπλωσης του νέου ιού και κατά πόσο εφαρμόστηκαν τελικά οι ανωτέρω διατάξεις; Αυτά, είναι ερωτήματα που δικαιολογημένα θίγονται αυτές τις μέρες από τους περισσότερους, ασκώντας κριτικές άλλοτε σκληρές και άλλοτε ευνοϊκές σχετικά με την εγρήγορση της Ένωσης και την ετοιμότητάς της μπροστά στον νέο κίνδυνο. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, από τη μια μεριά δεν ήθελε να τερματίσει τις οικονομικές και εμπορικές της συναλλαγές και από την άλλη, προσπάθησε να διατηρήσει την ελεύθερη μετακίνηση προσώπων εντός των κρατών μελών της και του χώρου της Σένγκεν προστατεύοντας το δημοκρατικό κεκτημένο της. Η προώθηση των αρχών της ενότητας όμως, δεν μπόρεσε να ανατρέψει την κατάσταση και τα κράτη μέλη βρέθηκαν να μετρούν νεκρούς και να βασίζονται σε στατιστικές που προβλέπουν την ραγδαία εξάπλωση του ιού.

Βλέποντας τον κίνδυνο που ελλοχεύει, τα κράτη μέλη (μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα), ξεκίνησαν βαθμιαία τη λήψη μέτρων, επικαλούμενοι κυρίως την ατομική ευθύνη, ώστε να προλάβουν μεγαλύτερες συνέπειες και να προστατεύσουν τους πολίτες τους. Οι δράσεις αυτές διαφέρουν από χώρα σε χώρα, ανάλογα με τον αριθμό κρουσμάτων και τη σοβαρότητα της κατάστασης. Στα πλαίσια όμως των συντονισμένων δράσεων, οι ηγέτες των χωρών μελών, αποφάσισαν μέσω τηλεδιάσκεψης, το κλείσιμο των Συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης για διάστημα 30 ημερών, με σκοπό την ανάσχεση της πανδημίας. Η εν λόγω κίνηση, αποδεικνύει την ενότητα της Ένωσης και τη βαρύτητα που δίνει στην πρόληψη και την προστασία της υγείας των πολιτών της.

Τέλος, μεγάλη εντύπωση προκαλεί σε όλους η στάση της Μεγάλης Βρετανίας στην απειλή του κορωνοϊού, καθώς δεν έλαβε μέτρα με τα οποία θα μπορούσε να αναχαιτίσει τη διασπορά του ιού. Εύλογα γίνεται φανερή (πλέον) η διαφορά της από τις χώρες-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σηματοδοτώντας, τη διαφορετική της πορεία από την Ευρωπαϊκή Ένωση μετά το Brexit, ενώ τα υπόλοιπα κράτη μέλη, προσπαθούν να αντισταθούν στην πρόκληση του νέου ιού, εφαρμόζοντας τις κανονιστικές διατάξεις του ενωσιακού δικαίου και προωθώντας το ευρωπαϊκό κεκτημένο με σεβασμό στην ανθρώπινη υγεία.

Βέτα Μαρτσούκου, Φοιτήτρια πολιτικών επιστημών

(Visited 115 times, 1 visits today)

Κλείσιμο