‘’Δεν μπορείς να είσαι υγιής σε ένα άρρωστο οικοσύστημα’’. Μόλις άκουσα στα ισπανικά αυτή τη φράση ήταν ότι πιο περίεργο είχα ακούσει, και αυτό όχι επειδή δεν γιγνώσκω τη συγκεκριμένη γλώσσα. Αντίθετα ήταν ίσως η πιο σωστή και επίκαιρη φράση την οποία έχω ακούσει το τελευταίο χρονικό διάστημα.
Οι άδειοι δρόμοι, τα κλειστά μαγαζιά, η υποχρεωτική παραμονή εντός του σπιτιού, οι -άνευ παύσεως- έκτακτες ενημερωτικές εκπομπές σχετικά με την πανδημία που βιώνουμε, μας υπενθυμίζουν ότι ο εφιάλτης αυτός αποτελεί απτή πραγματικότητα την οποία δυστυχώς η ευτυχώς πρέπει να την αποδεχτούμε. Ωστόσο είναι αξιοπρόσεκτο πως εν όψει lockdown η φύση γύρω μας εξακολουθεί, χωρίς εξωτερικούς περιορισμούς και περισπασμούς, να πραγματοποιεί τον κύκλο της. Είναι αξιοσημείωτο πως παρόλη τη δυστυχία, τους θανάτους, και τα προβλήματα τα οποία έχει προκαλέσει σχεδόν σε όλους τους τομείς ο τωρινός ιός, την ίδια στιγμή έχει προσφέρει μια ‘’ανάσα’’ ζωτικής σημασίας στο περιβάλλον. Καθώς έχει καταγραφεί μείωση εκπομπών των ρυπογόνων αερίων στην Κίνα, όπως και ταυτόχρονα μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και στην Β. Ιταλία .
Όλα τα παραπάνω γεγονότα γεννούν αβίαστα ερωτήματα σχετικά με το ποιος είναι ο πραγματικός ιός, ποια είναι η πραγματική πανδημία. Μήπως εμείς το ανθρώπινο είδος συναποτελούμε μια αιώνια πανδημία αντίστοιχα για το περιβάλλον, και απλά δεν το έχουμε συνειδητοποιήσει ακόμα; Αποτελεί άλλωστε κοινό τόπο ότι οι διαταραχές στην γήινη βιόσφαιρα οφείλονται σε μεγάλο ποσοστό στην ανθρώπινη δραστηριότητα. Για να αλλάξει όλο αυτό χρειάζεται να καλλιεργήσουμε την περιβαλλοντική ευθύνη μας, κάτι τέτοιο όμως προυποθέτει να αποκτήσουμε συλλογικά ατομική ευθύνη. Αναντίρρητα, η σημερινή πραγματικότητα καθιστά απαραίτητη την καλλιέργεια και των δύο.
Επιπρόσθετα, με ξαφνιάζει το γεγονός ότι διαθέτουμε ένα κινούμενο διαδικτυακό χάρτη κρουσμάτων κορονοιού , ενώ την ίδια στιγμή δεν διαθέτουμε έναν παρόμοιο χάρτη που να καταγράφει το πρωτοφανές μαζικό λιώσιμο των πάγων της Ανταρκτικής(στις 6 Φεβρουαρίου η Ανταρκτική έφτασε τους 18,3ο C για πρώτη φορά), που να επιδεικνύει το πραγματικό σπίτι των πιγκουίνων όπου πια δεν είναι ένα λευκό τοπίο παρά μόνο λάσπες και χώματα, αλλά και τη συνεχώς αυξανόμενη κλιματική αλλαγή όπου προκαλεί μη αναστρέψιμη ζημιά.
Και μετά τι; Όταν θα έχουμε ξεπεράσει και ‘’βγει’’ πιο ανθεκτικοί από αυτήν την τραγωδία χωρίς να θεωρώ δεδομένη την απαλλαγή μας και την υγεία μας, τι θα γίνει μετά; Θα συνεχίσουμε να είμαστε υγιής σε ένα άρρωστο οικοσύστημα; Ίσως αυτή τη στιγμή, εν τέλει, να έχουμε μια και μοναδική ευκαιρία αναστοχασμού. Ο John Donne είχε πει ‘’ ο θάνατος του κάθε ανθρώπου λιγοστεύει κι εμένα γιατί είμαι δεμένος αξεδιάλυτα με ολάκερη την ανθρωπότητα. Γι’ αυτό μη στέλνεις ποτέ να ρωτήσεις για ποιόν χτυπάει η καμπάνα. Η καμπάνα χτυπάει για σένα.’’
Μαριξένια Κουλεντιανού, Φοιτήτρια Κοινωνικής Ανθρωπολογίας
