Written by 1:17 μμ Αρθρογραφία, Βέτα Μαρτσούκου, Επικαιροτητα

Επιτακτική η ανάγκη εκσυγχρονισμού ενόψει κορωνοϊού | Βέτα Μαρτσούκου

Είναι γνωστό ότι το δημόσιο έχει συνδεθεί στη συνείδησή μας με την πολυνομία, την άκαμπτη γραφειοκρατία, τη διαφθορά και την αναποτελεσματικότητα. Η γραφειοκρατία είναι μια λέξη που στο άκουσμά της και μόνο προκαλεί πονοκέφαλο στους περισσότερους, καθώς είναι συνυφασμένη με μεγάλες ουρές σε δημόσιες υπηρεσίας, πολλές ώρες αναμονής, άπειρη ‘’χαρτούρα’’ και γιατί όχι αδιέξοδο στην προσπάθειά μας να εξυπηρετηθούμε. Πως όμως οδηγηθήκαμε σε αυτό το σημείο;

Στη χώρα μας, οι ιστορικές εξελίξεις συνετέλεσαν σημαντικά στη διαμόρφωση προβληματικών συνθηκών στον τομέα του δημοσίου. Παράγοντες που έχουν οδηγήσει σε αυτό το σημείο της αναποτελεσματικότητας, είναι κυρίως, η ισχνή και ατροφική κοινωνία των πολιτών και η κυριαρχία των πελατειακών σχέσεων στη στελέχωση των δημόσιων φορέων (spoil system). Είναι γνωστό άλλωστε, ότι η πολιτικοποίηση ή καλύτερα η κομματικοποίηση της διοίκησης έχει μεγάλη παράδοση στην ελληνική πραγματικότητα και η πατρωνία κυριαρχούσε για πολλά χρόνια, καθιστώντας το δημόσιο ένα χώρο προώθησης των ευνοούμενων της εκάστοτε κυβέρνησης. Επιπλέον, οι απαρχαιωμένες μέθοδοι με χιλιάδες φακέλους, ελλείψει σύγχρονων τεχνολογικών μέσων και καινοτομιών, δυσχεραίνουν τις υπάρχουσες συνθήκες και αυξάνουν το αίσθημα ταλαιπωρίας και αγανάκτησης στη λογική μας.

Σε αυτό το σημείο πρέπει να υπογραμμιστεί ότι η γραφειοκρατία σύμφωνα με τον Max Weber, αποτελεί ένα σύστημα επαγγελματικής και επιστημονικής διοίκησης που οργανώνεται με βάση τη γνώση επιστημονικών αντικειμένων και γνωστικών κλάδων. Πρέπει λοιπόν στην επαγγελματική εξειδίκευση και στην προαγωγή του προσωπικού του δημοσίου, να αποκρυσταλλώνονται αξίες όπως η καταλληλότητα, η επαγγελματική εξειδίκευση, η επάρκεια, το ήθος και η δεοντολογία, οι οποίες αποτελούν την πεμπτουσία του επαγγελματισμού. Μόνος τρόπος για να εξασφαλιστούν τα παραπάνω στοιχεία που είναι απαραίτητα για την εξυγίανση του δημοσίου, είναι καταρχήν η αξιοκρατία.

Σε ένα δεύτερο στάδιο εξορθολογισμού του δημοσίου, κρίνεται επιτακτική η ανάγκη για εκσυγχρονισμό, καθώς όσο καλά εκπαιδευμένα και αν είναι τα στελέχη, δεν παύει να υπάρχει δυσκολία στην εξυπηρέτηση ενός όλο και μεγαλύτερου αριθμού πολιτών με πολύπλοκα προβλήματα σε μια κοινωνία που κινείται σε ρυθμούς παγκοσμιοποίησης και εξέλιξης. Σε αυτές λοιπόν τις συνθήκες, η αλλαγή των δεδομένων με όρους τεχνολογικής εξέλιξης και προώθησης μεθόδων που ανταποκρίνονται στις σημερινές συνθήκες θα μπορούσε να περιορίσει τις περιττές διαδικασίες με τις άπειρες σφραγίδες και το τρέξιμο από όροφο σε όροφο δημόσιων υπηρεσιών, εξασφαλίζοντας την ταχεία εξυπηρέτηση των πολιτών. Επιπροσθέτως, η τεχνολογική εξέλιξη του δημοσίου, θα προωθούσε μια πολιτική περισσότερο φιλική προς το περιβάλλον, εφόσον δεν θα αναλίσκονταν τόνοι χάρτου όπως στο παρελθόν.

Ενόψει τη κρίσης του νέου covid–19, βλέπουμε πως έχουν ήδη ληφθεί μέτρα, τόσο από τους φορείς του δημοσίου όσο και του ιδιωτικού τομέα, προκειμένου να εξυπηρετηθούν οι πολίτες μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας, με γρήγορο τρόπο χωρίς τη φυσική τους παρουσία με κύριο στόχο την αποφυγή συγχρωτισμού. Βλέπουμε επομένως, πως σε συνθήκες δύσκολες, το κράτος προχώρησε στη λήψη μέτρων που ίσως αν λαμβάνονταν νωρίτερα να βοηθούσαν στην βελτίωση των συνθηκών που αντιμετώπιζαν εδώ και καιρό οι πολίτες καθημερινά. Βέβαια, η λήψη βεβιασμένων αποφάσεων, αφήνει περιθώρια για λάθη και η προχειρότητα συνδέεται συχνά με ερασιτεχνισμό και αναποτελεσματικότητα, οδηγώντας στα αντίθετα από τα επιθυμητά αποτελέσματα. Ήδη είναι προφανές ότι ακόμη βλέπουμε στις ειδήσεις ουρές πολιτών στις δημόσιες υπηρεσίες που θέλουν να εξυπηρετηθούν. Ακόμη δεν πρέπει να ξεχνάμε τους ηλικιωμένους συμπολίτες μας, οι οποίοι δεν είναι εξοικειωμένοι με τη χρήση των ηλεκτρονικών μέσων και η εξυπηρέτησή τους μέσω υπολογιστή είναι δύσκολη έως και ανέφικτη. Επομένως, εύλογα γίνεται αντιληπτό ότι υπάρχουν ακόμα πολλά κενά που πρέπει να καλυφθούν.

Σε μια ανάγκη για αντιμετώπιση των προβλημάτων της σύγχρονης εποχής, δεν πρέπει να οδηγηθούμε σε ακραίου τύπου λύσεις, οι οποίες θα οδηγήσουν σε ολοκληρωτική αντικατάσταση του ανθρώπινου παράγοντα από τις μηχανές. Μια τέτοια πιθανή μακροπρόθεσμη εξέλιξη, πρώτα απ’ όλα θα οδηγήσει σε απολύσεις και σε τεράστια αύξηση της ανεργίας. Επιπλέον, θα απογυμνώσει την αντιμετώπιση των δημόσιων υποθέσεων από τον ηθικό παράγοντα και είναι πολύ πιθανό να οδηγήσει στην αναποτελεσματικότητα επίλυσης σύνθετων προβλημάτων που μόνο ο ανθρώπινος νους μπορεί να αντιμετωπίσει

Συνοψίζοντας τα παραπάνω, η τάση για εκλογίκευση της δημόσιας διοίκησης, οφείλει να σταθμίζει τις συνθήκες, θέτοντας ως προτεραιότητα την εξυπηρέτηση του κοινού με αποτελεσματικότητα, διαφάνεια και επαγγελματισμό από στελέχη με γνώσεις και εμπειρία, αποφεύγοντας τη συσσώρευση της γνωστής σε όλους μας ‘’χαρτούρας’’ και υιοθετώντας σύγχρονες μεθόδους χωρίς να οδηγούν στην ισοπεδωτική εξάλειψη του ανθρώπινου παράγοντα.

Βέτα Μαρτσούκου, Φοιτήτρια Πολιτικών Επιστημών

(Visited 78 times, 1 visits today)

Κλείσιμο