Written by 6:52 μμ Αρθρογραφία, Επικαιροτητα, Κατερίνα Καρακουλάκη

Εφηβεία: ” Ένα δύσκολο μονοπάτι”| Κατερίνα Καρακουλάκη

Κάθε μετάβαση είναι δύσκολη, κάθε αλλαγή δελεαστική και αμφιλεγόμενη. Ο άνθρωπος από την γέννηση του είναι φτιαγμένος γαι τις συνεχείς μεταβολές στην ζωή του. Είναι επίσης στην φύση του να προσαρμόζεται σε αυτές είτε παίρνοντας τον εύκολο και ομαλό δρόμο είτε τον δύσκολο και ανώμαλο.

Η εφηβεία είναι ένα δύσβατο μονοπάτι, το οποίο ο κάθε έφηβος διανύει στην ζωή του, κατά μέσο όρο από την ηλικία των 12 ετών. Σε αυτό το μονοπάτι λοιπόν, ο ίδιος έχει να αντιμετωπίσει πολλά εμπόδια, καθώς ως όρος η εφηβεία σημαίνει το μεταβατικό στάδιο ενός ανθρώπου, στο οποίο ολοκληρώνει την παιδική του ηλικία και αρχίζει να προετοιμάζεται για την ενηλικίωσή του αντίστοιχα. Αφορά όλους μας χωρίς εξαιρέσεις! Όλοι μας περνάμε από την εφηβεία. Τί σημαίνει αυτό; Σημαίνει πως ο άνθρωπος σταματά να είναι πια παιδί, παύει να τα έχει όλα έτοιμα και εύκολα, η παιδική ανεμελιά αντικαθίσταται από μία σειρά αλλαγών, προκλήσεων, πειρασμών, ευθυνών και συνείδησης του εσωτερικού του κόσμου.

Η εφηβεία λοιπόν, αποτελεί μία διακριτή αναπτυξιακή φάση εξαιτίας των ραγδαίων βιοσωματικών μεταβολών και εξελίξεων. Και με τον όρο βιοσωματικές μεταβολές, εννοούνται οι αλλαγές στο σώμα του ανθρώπου, ο ίδιος αφήνει την παιδική του πτυχή, δηλαδή, το παιδικό του σώμα μετατρέπεται σε ενήλικο, έτοιμο για αναπαραγωγή.

Ετυμολογικά ο όρος εφηβεία προέρχεται από το πρόθεμα επί και την λέξη ήβη. Η λέξη ήβη ορίζεται ως η περίοδος εμφάνισης φυσιολογικών, ορμονικών και σωματικών, μεταβατικών φαινομένων που παρατηρούνται τόσο στα αγόρια όσο και στα κορίτσια περίπου στην ηλικία των 11-13 ετών και ολοκληρώνονται στην ηλικία των 17 χρονών. Σύμφωνα με τους ειδικούς, η πιο βασική αλλαγή που εμφανίζεται στα αγόρια κατά την αρχή της εφηβικής τους ηλικίας είναι η εκσπερμάτωση και για τα κορίτσια η έμμηνος ρύση. Οι υπόλοιπες αλλαγές ως προς την σωματική εικόνα των εφήβων αγοριών αφορούν την αύξηση του μεγέθους των γεννητικών τους οργάνων, την αλλαγή στην φωνή τους, στην ανάπτυξη των μυών τους, του ύψους τους καθώς και την εμφάνιση τρίχωσης σε διάφορα μέρη του σώματός τους. Ενώ στα έφηβα κορίτσια παρατηρείται αύξηση του ύψους, τρίχωση στα γεννητικά όργανα και σε άλλα μέρη του σώματός τους καθώς επίσης και ανάπτυξη των μαστών, των γοφών, των μηρών και των γλουτών τους.

Δεν είναι μόνο σωματικές οι αλλαγές που δέχεται ένας έφηβος. Παράλληλα με αυτές, υπάρχουν και διάφορες προκλήσεις, κυρίως ψυχολογικές, που αρχίζει ο ίδιος να βιώνει στην ζωή του, είτε παρατηρούνται στο οικογενειακό είτε στο σχολικό του περιβάλλον. Ως μαθητές λοιπόν, οι απαιτήσεις στο σχολείο αυξάνονται. Αναμένεται από τους έφηβους μαθητές να φέρνουν εις πέρας τις υποχρεώσεις που οι καθηγητές τους, τους αναθέτουν, επιπλέον πρέπει να αρχίσουν να οργανώνουν τον χρόνο τους και να αξιοποιούν τις δυνατότητές τους. Εξίσου σημαντικό είναι να αναφερθεί το γεγονός αλλαγής στην συμπεριφορά τους. Ένας έφηβος εξαρτάται άμεσα από τους συνομήλικούς του, έχει την ανάγκη να γίνεται αποδεκτός και αρεστός από αυτούς και αυτό συχνά τους οδηγεί σε πράξεις εναντιωτικές απέναντι στους γονείς τους. Τα νέα θελήματά τους συνδυαστικά με την ορμητικότητα, την όρεξη, την ενέργεια και την προσπάθεια ανακάλυψης της ταυτότητάς τους, εμπεριέχουν μία έντονη επιθυμία για αυτονομία, ελευθερία επιλογών, ανεξαρτησία και έλλειψης ελέγχου από τους γονείς τους.

Πιο συγκεκριμένα, όπως παρατηρούμε στις μέρες μας, οι έφηβοι τείνουν να ξεφεύγουν, να ξεπερνάνε κάθε λογικό όριο, να χάνουν τον εαυτό τους, πάνω στην προσπάθειά τους να κατανοήσουν το ποιοί είναι, ποιοί θέλουν να γίνουν, το γιατί υπάρχουν, ποιά πράγματα τους είναι ενδιαφέροντα και ποιά αδιάφορα. Το γεγονός αυτό εξηγεί εν μέρη, την έντονη αλλαγή στην συμπεριφορά τους. Αλλά από την άλλη πλευρά όμως, δεν δικαιολογεί πλήρως τις παρορμητικές τους τάσεις. Όπως είναι γνωστό το ανθρώπινο όν, έχει την ανάγκη του να ανήκει κάπου, σε ένα σύνολο ανθρώπων, σε μία ομάδα, σε μία αγέλη, γιατί αν παραμείνει μόνος ,μη αποδεκτός, θα αποπροσαναλιστεί και εν τέλη θα χάσει εντελώς τον δρόμο του. Έτσι ακριβώς συμβαίνει και με έναν/μία έφηβο/η. Θέλουν να ανήκουν κάπου, και οι επιλογές που κάνουν πολλές φορές αν όχι πάντα, δεν είναι δικές τους. Επηρεάζονται εύκολα, θέλουν να ακολουθούν το μοντέρνο, το σύγχρονο, το νέο και το φρέσκο. Είναι ευκολόπιστοι και αθώοι. Δεν διαθέτουν την κατάλληλη εμπειρία, την γνώση και  την κριτική σκέψη για να διακρίνουν το σωστό από το λάθος ή το κακό από το καλό, έτσι δρούν ανώριμα, χωρίς να λαμβάνουν υπ’όψη τις συνέπειες των λόγων και των πράξεων τους. Αντιδρούν πολύ απέναντι στα λεγόμενα των μεγαλύτερών τους, θέλουν να τραβάνε την προσοχή τους όπως πολλοί ψυχολόγοι επισημαίνουν, κάνοντας το οτιδήποτε για να το επιτύχουν. Εμπλέκουν πλέον τον εαυτό τους με συμμορίες, ναρκωτικά, κάπνισμα, ποτό,  εκφοβισμό και γενικότερα με την χρήση βίας σε άλλους. Ο λόγος αυτού του είδους προκλητικής και αντιδραστικής συμπεριφοράς οφείλεται κυρίως στην επιθυμία τους να διαμορφώσουν μία εικόνα αρεστή στους άλλους, μία εικόνα του φαίνεσθαι, μία άλλη εικόνα από αυτό που πραγματικά είναι και να συγκροτήσουν έναν δικό τους εικονικό κόσμο, στον οποίο και πρωταγωνιστούν, με σκοπό να πουλήσουν ”εξυπνάδα”, να δείξουν ότι είναι ανώτεροι, πιο σημαντικοί. Πολλά παραδείγματα της σημερινής εποχής αποδεικνύουν αυτές τις τάσεις, όπως η παιδική πορνεία, η χρήση ναρκωτικών ουσιών, το άσχημο και προσβλητικό λεξιλόγιο, το προκλητικό ντύσιμο και πολλά άλλα.

Οι σημερινοί έφηβοι έχουν απομακρυνθεί από την ουσία της ζωής. Δίνουν σημασία μόνο στην εικόνα, στην εξωτερική τους εμφάνιση, σε αυτό που οι άλλοι θα σκέφτονται για αυτούς. Βιάζονται να μεγαλώσουν, θέλουν να επιδεικνύουν συνεχώς την αξία που πιστεύουν ότι έχουν και τις ικανότητές τους. Έχουν χάσει το φωτεινό προορισμό από το μονοπάτι που διανύουν και έχουν τραπεί προς εκείνο το σκοτεινό. Δεν δέχονται εύκολα συμβουλές, δεν παραδέχονται τα λάθη τους, εκμεταλλεύονται καταστάσεις.

Πηγή Εικόνας: https://www.google.com/search?q=%CE%B5%CF%86%CE%B7%CF%86%CE%BF%CE%B9&tbm=isch&ved=2ahUKEwiDrvzIhY_tAhXYu6QKHdPzCD0Q2-cCegQIABAA&oq=%CE%B5%CF%86%CE%B7%CF%86%CE%BF%CE%B9&gs_lcp=CgNpbWcQAzoECCMQJzoECAAQQzoCCAA6BQgAELEDOgcIIxDqAhAnOggIABCxAxCDAVDfxhFYp-QRYPnnEWgBcAB4AIABiAGIAecGkgEDMC43mAEAoAEBqgELZ3dzLXdpei1pbWewAQrAAQE&sclient=img&ei=W5-2X8OUM9j3kgXT56PoAw&bih=939&biw=1663&rlz=1C1GIGM_enGR866GR866&safe=active&hl=el#imgrc=A9vTT0LChywUeM

Η εφηβεία όμως, δεν αποτελεί μεταβατική περίοδο μόνο για τους ίδιους τους έφηβους, αλλά και για τους γονείς αυτών. Οι γονείς λοιπόν, καλούνται να αφήσουν την στενή σχέση που είχαν με τα παιδιά τους πριν και να επαναπροσδιορίσουν τις προσδοκίες, τις απαιτήσεις και τον ρόλο τους γενικότερα απέναντί τους. Πώς όμως οφείλει να συμπεριφερθεί ένας γονιός έτσι ώστε να μην αφήσει το παιδί του να ξεφυγεί, αλλά ταυτόχρονα να κατορθώσει να του αφήνει χώρο και περιθώρια να κάνει λάθη και να επιλέγει πλέον μόνο του; Δεν είναι εύκολο ούτε το να είσαι γονιός , ούτε το να είσαι έφηβος. Το χάσμα γενεών θα υπάρχει πάντα. Οι γονείς μας μεγάλωσαν κάτω υπό άλλες πιο συντηριτικές συνθήκες , οι γονείς αυτών σε ακόμη πιο συντηριτικές, είναι απόλυτα φυσιολογικό να επικρατεί σύγκριση και διατήρηση κάποιων οπισθοδρομικών ιδεών στον τρόπο ανατροφής των παιδιών, στις μέρες μας. Δεν υπάρχει ένας και μοναδικός σωστός τρόπος να μεγαλώσει ένας γονιός το παιδί του. Πρέπει να υπάρχει αλληλοκατανόηση και από τις δύο πλευρές, ουσιαστική επικοινωνία και διάλογος. Ο μεν γονιός οφείλει να αφήνει το παιδί του αυτόνομο, ελεύθερο να αναλαμβάνει ευθύνες, και να δίνει περιθώρια να κάνει τις λάθος επιλογές, υποδεικνύοντας παραδειγματική συμπεριφορά. Και ο δε έφηβος οφείλει να υπακούει τους γονείς του, να κατανοεί την προστασία και το ενδιαφέρον που δείχνουν, να ”μπαίνει στην θέση τους”, να αντιλαμβάνεται την θυσία που κάνουν και να μην ξεπερνάει τα όρια που του θέτουν. Άλλωστε τις περισσότερες φορές τουλάχιστον, ο ένας θέλει μόνο το καλό του άλλου. Η αγάπη των γονιών για τα παιδιά τους είναι μοναδική και ανιδιοτελής.

Κάθε μετάβαση είναι δύσκολη, κάθε αλλαγή δελεαστική και αμφιλεγόμενη. Ο άνθρωπος από την γέννηση του είναι φτιαγμένος γαι τις συνεχείς μεταβολές στην ζωή του. Είναι επίσης στην φύση του να προσαρμόζεται σε αυτές είτε παίρνοντας τον εύκολο και ομαλό δρόμο είτε τον δύσκολο και ανώμαλο. Τίποτα δεν είναι απλό και εύκολο στην ζωή, ο καθένας άλλοτε φοβάται την αλλαγή και άλλοτε ενθουσιάζεται και προσμονεί για αυτή. Έτσι είναι και η εφηβεία.

Κατερίνα Καρακουλάκη, Φοιτήτρια Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών

Πηγή Εικόνας: https://www.google.com/search?q=%CE%B5%CF%86%CE%B7%CE%B2%CE%B5%CE%B9%CE%B1&tbm=isch&ved=2ahUKEwiUzpKKio_tAhUKWBoKHaTCBlQQ2-cCegQIABAA&oq=%CE%B5%CF%86%CE%B7%CE%B2%CE%B5%CE%B9%CE%B1&gs_lcp=CgNpbWcQAzoFCAAQsQM6AggAOggIABCxAxCDAToECCMQJ1C4wgdY4NcHYPPYB2gAcAB4AIABiAGIAfUGkgEDMC43mAEAoAEBqgELZ3dzLXdpei1pbWfAAQE&sclient=img&ei=FqS2X5TrD4qwaaSFm6AF&bih=939&biw=1663&rlz=1C1GIGM_enGR866GR866&safe=active&hl=el#imgrc=lsoNHyTXf8jByM&imgdii=Wz9XwzFgtzaLqM

(Visited 52 times, 3 visits today)

Κλείσιμο