Written by 12:56 μμ Αρθρογραφία, Γεωργία Βουτσά, Επικαιροτητα

Αναθεωρώντας την κινηματογραφική βιομηχανία | Γεωργία Βουτσά

Όταν ένα συγκεκριμένο αφήγημα αναπαράγεται μαζικά μέσω του κινηματογράφου, εντυπώνεται ευκολά και γρήγορα στο μυαλό των θεατών και αυτό μπορεί να οδηγήσει στην εδραίωση και εξάπλωση αναληθών πεποιθήσεων και επικίνδυνων στερεοτύπων τόσο για το πως βλέπουμε τον Άλλο αλλά και για το πως αντιλαμβανόμαστε τον ίδιο μας τον Εαυτό.

Πριν από λίγες βδομάδες τα Βραβεία Αμερικανικής Ακαδημίας Κινηματογράφου (τα γνωστά δηλαδή “Όσκαρ”) ανακοίνωσαν μια σειρά προϋποθέσεων που θα πρέπει να τηρεί μια ταινία έτσι ώστε να βρίσκεται σε θέση να είναι υποψήφια για το βραβείο «καλύτερης ταινίας» και αφορούν ζητήματα τα οποία σχετίζονται με την συμπερίληψη ανθρώπων με ποικίλα υπόβαθρα τόσο μπροστά όσο και πίσω από τις κάμερες καθώς και την ποικιλομορφία των ιστοριών που θα ακολουθούν οι εν λόγω ταινίες. Αρκεί όμως αυτή η κίνηση για να ξεχαστεί το αμφιλεγόμενο παρελθόν του αμερικανικού κινηματογράφου ως σύνολο;

Το όχι και τόσο μακρινό 2015 η Ακαδημία είχε κατηγορηθεί για το γεγονός ότι στις δύο βασικές κατηγορίες που αφορούν τις ερμηνείες υπήρχαν μόνο λευκοί υποψήφιοι και υποψήφιες, γεγονός που επαναλήφθηκε και την αμέσως επόμενη χρονιά το οποίο με τη σειρά του ενέπνευσε τη δημιουργία του hashtag “oscars so white” το οποίο χρησιμοποιήθηκε από τους χρήστες του διαδικτύου για χαρακτηρίσουν την συγκεκριμένη διετία τονίζοντας την έλλειψή αντιπροσώπευσης. Επιπλέον, ένας ακόμα λόγος που δέχεται συχνά κριτική είναι η σχεδόν μόνιμη απουσία σκηνοθετριών από τις αντίστοιχες κατηγορίες πάρα τις διθυραμβικές κριτικές και λοιπές διακρίσεις που μπορεί να λαμβάνουν για τις δουλειές τους, με μόλις πέντε υποψηφιότητες και μία μόνο νικήτρια μέσα στα 92 χρόνια ιστορίας του θεσμού (!)

Πέρα όμως από την συγκεκριμένη τελετή βράβευσης, η βιομηχανία του κινηματογράφου βρίσκεται αντιμέτωπη και με τα φαντάσματα του παρελθόντος. Βλέποντας παραγωγές του περασμένου αιώνα, συχνά βρίσκει κανείς πλήθος ρατσιστικών, σεξιστικών και αναχρονιστικών απεικονίσεων, οι οποίες περνούσαν σχεδόν απαρατήρητες την εποχή που πρωτοεμφανίστηκαν. Πλέον όμως δεν υπάρχει κάποια αντίστοιχη ανοχή σε αυτά τα ζητήματα με αποτέλεσμα αρκετοί θεατές να αντιδρούν.

Όλη αυτή η κατάσταση, σε συνδυασμό με την άνοδο κοινωνικών κινημάτων κατά της ρατσιστικής βίας, οδήγησε στην επανεξέταση μέχρι και στην λογοκρισία αρκετών ταινιών του παρελθόντος ακόμα και αυτών που θεωρούμε σήμερα κλασσικές. Χαρακτηριστική ήταν η προσωρινή απόσυρση της πολυβραβευμένης ταινίας “Όσα παίρνει ο άνεμος” (“Gone with the wind”) από γνωστή πλατφόρμα “streaming” λόγω απεικόνισης ρατσιστικών προκαταλήψεων. Ακόμη, στον απόηχο των διαδηλώσεων του κινήματος “Black Lives Matter”, ηχηρή υπήρξε και η απόφαση οριστικής απόσυρσης επεισοδίων δημοφιλών σειρών (οι οποίες βρίσκονται διαθέσιμες σε ψηφιακή μορφή), τα οποία περιείχαν «blackface».

Όπως ήταν αναμενόμενο υπήρξαν πολλές και έντονες αντιδράσεις που επέκριναν έντονά τόσο τις νέες αποφάσεις της Ακαδημίας όσο και τις παραπάνω αποφάσεις των εταιριών streaming. Από τη μία κυριάρχησε η άποψη πως αυτές οι κινήσεις είναι υποκριτικές και επιφανειακές μιας και δεν δίνουν λύση στο πρόβλημα της άνισης εκπροσώπησης και αναπαράστασης όλης της κοινωνίας στην μεγάλη οθόνη. Από την άλλη πλευρά, υπήρξαν αρκετοί, οι οποίοι με πρόσχημα την ελευθερία του λόγου, ή έστω το πως οι ίδιοι αντιλαμβάνονται αυτή την έννοια, έκαναν λόγω για « αυτή την μάστιγα της εποχής», την πολιτική ορθότητα και το πως ο κινηματογράφος έχει γίνει υποχείριο της.

Το σίγουρο είναι πως όταν παρακολουθούμε μια ταινία θα πρέπει να την βλέπουμε ως ένα προϊόν της εποχής της, ταυτόχρονα όμως οφείλουμε και να την κρίνουμε με βάση το σήμερα, διαφορετικά μένουμε στάσιμοι και ως άτομα και ως κοινωνία. Με άλλα λόγια, όταν ένα συγκεκριμένο αφήγημα αναπαράγεται μαζικά μέσω του κινηματογράφου, εντυπώνεται ευκολά και γρήγορα στο μυαλό των θεατών και αυτό μπορεί να οδηγήσει στην εδραίωση και εξάπλωση αναληθών πεποιθήσεων και επικίνδυνων στερεοτύπων τόσο για το πως βλέπουμε τον Άλλο αλλά και για το πως αντιλαμβανόμαστε τον ίδιο μας τον Εαυτό. Για αυτούς ακριβώς τους λόγους δεν θα πρέπει να υποβαθμίζουμε τον αντίκτυπο που έχει ο κινηματογράφος στις ζωές μας.

Γεωργία Βουτσά, Φοιτήτρια Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών.

Πηγή Εικόνας: https://www.google.com/search?q=%CE%9A%CE%99%CE%9D%CE%97%CE%9C%CE%91%CE%A4%CE%9F%CE%93%CE%A1%CE%91%CE%A6%CE%99%CE%9A%CE%97+%CE%92%CE%99%CE%9F%CE%9C%CE%97%CE%A7%CE%91%CE%9D%CE%99%CE%91&safe=active&rlz=1C1GIGM_enGR866GR866&sxsrf=ALeKk03vzoBTV0dqMoxGDge-ZjKmHwtUDg:1601546036102&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ved=2ahUKEwisrcr0j5PsAhUSmRQKHU0cCJAQ_AUoAnoECAwQBA&biw=1680&bih=939#imgrc=iCdX_Em7N6egxM&imgdii=2TzN41PXn9PZ2M

(Visited 102 times, 1 visits today)

Κλείσιμο